ոկտեմբերի 19

1.Կազմի՛ր 5 հարց Ստեփան Զորյանի  «Մի գիշեր անտառում» պատմվածքի համար: Գրի՛ր բլոգումդ:

Ինչու՞ տղան արթուն մնաց։

Տղան վախենում էր՞ վայրի կենդանիներից։

Ինչու՞ նա խառնեց շանը, գայի հետ:

Ինչու՞ Վանին ամենաշութը քնեց:

Ինչու՞ Վանին այդքան անտարբեր վերաբերվեց այն հարցին, թէ ինչ ձայներ եին գալիս անտառից:

2. Երբևէ անտառում գիշերե՞լ ես: Եթե այո, ապա պատմի՛ր այդ գիշերվա մասին, իսկ եթե ոչ, ապա պատկերացրո՛ւ, թե գիշերում ես անտառում:  Պատմի՛ր բլոգումդ:

Ես չեմ գիշերել անտառում, բայց շատ կուզեի, վորովհետև իմ ընկերուհիների պատմելով այնտեղ, շատ վախենալու է, և իմառժամանակ շատ հետաքրքիր, և հուսամ ես էլ մի անգամ կգնամ անտառ գիշերելու:

3.Գրի՛ր տրված բառերի հնչյուններն ու տառերը:

Այսպես՝  որովհետև -8 տառ, 10 հնչյուն

ամենևին-7 տառ 8 հնչյուն

որպեսզի-7տառ 8 հնչյուն

եռանդ-5 տառ 6 հնչյուն

թևեր-4տառ 5 հնչյուն

ճանապարհ-8 տառ 8 հնչյուն

Լեզվաբանական ամսագիր # 21

«Չեմ հասկանում»․․․ կենդանին

 Երբ եվրոպացիներն առաջին անգամ ոտք դրին հեռավոր հարավային այդ կուսական երկիրը, նրանց ուշադրությունը գրավեց չտեսնված ու չլսված մի կենդանի՝ անհամաչափ ոտքերով ու պարկաձև փորով։ Զարմանալի այդ կենդանու ոչ միայն կերպարանքը, առջևի ու ետևի ոտքերի անհամաչափ երկարությունը, այլև այն, որ պարկաձև փորում նա կրում էր իր ձագին, զարմացրել էին «չտես» եվրոպացիներին։ Ու նրանք դարձան բնիկներին և հարցրին.
—Ի՞նչ է սա։
Բնիկները, ձեռքները, ուսները շարժելով պատասխանեցին.
—Կեն-գու-րու (քեն-գու-րու)։
Այսինքն՝ «Ես քեզ չեմ հասկանում»։

Տարբեր երկիրներ ունեն նրանց երկրորդ անունները: Օրինակ՝

Այդպես Արևելքի հայտնի հայտնի աշխարհը՝ Ճապոնիան, անվանում են նաև «Ծագող արևի երկիր»

Կանադան՝ «Կաղնու տերևի երկիր»

Լիբանանը՝ «Մայրիների երկիր»

Եգիպտոսը՝ «Բուրգերի երկիր» նաև «Նեղոսի պարգև»

Վիեննան՝ «Վալսերի մայրաքաղաք»

Ալժիրյան էլ-Ուեդ փոքրիկ բնակավայրը՝ «Հազար գմբեթների քաղաք» (այստեղ գմբեթարդ տանիքներով բազում տներ կան)

Վենետիկը՝ «Գոնդոլների քաղաք»

Արեգ – կիրակի
Լուսին – երկուշաբթի
Հրատ – երեքշաբթի
Փայլածու – չորեքշաբթի
Լուսնթագ – հինգշաբթի
Արուսյակ – ուրբաթ
Երևակ – շաբաթ

Հոկտեմբերի 12

47.

  1. Ջարդել, կտոր-կտոր անել, փշրել, կոտրել
  2. Հավաքել, ամբարել, ժողովել, կուտակել
  3. Հասկանալ, գլխի ընկնել, պարզել, կռահել
  4. ծածկել, պահել, թաքցնել, քողարկել, պատսպարել

50. Աստվածաշունչ-Սուրբ գիրք, գլուխ-կատար, շինել-կառուցել, բարկանալ-զայրանալ, էլ-այլևս, իրար-միմիանց, հասկանալ-ընկալել, ազգ-սփռվել, ցրվել-հեռանալ, գործածել-օգտագործել:

51. Դարբնի աղջիկը առավոտից մինչև իրիկուն խոհանոցում պետք է չարչարվեր – Դարբնի աղջիկը առավոտից մինչև իրիկուն խոհանոցում պետք է գործ անի:

Ինչ-որ մեկը պատուհանը թակեց ու շտապ-շտապ հեռացավ – Ինչ-որ մեկը պատուհանը թակեց ու շուտ հեռացավ:

Անսպասելի մի խշշոց ականջն մտավ, ու ձին լարվեց – Անսպասելի մի խշշոց լսվեց, ու ձին լարվեց:

Քո ճանապարհին միայն մի խոչնդոտ կա – Քո ճանապարհին միայն մի խանգարում կա:

Անխոս առաջ էր քայլում, առանց մեկի վրա ուշք դարձնելու – Անխոս առաջ էր քայլում, առանց մեկի վրա ուշադրություն դարձնելու:

Ձորի պռնիկին, աշնան հողմերի առաջ անկոտրում ու անվախ մի ծառ էր կանգնել – Ձորի պռնիկին, աշնան հողմերի առաջ անկոտրում ու առանց վախենալու մի ծառ էր կանգնել:

 «Անտառում»  

  1.  Համո Սահյանի «Անտառում»  բանաստեղծությունը  անգի՛ր սովորիր (կեսը կամ ամբողջությամբ):
  2. Բացատրի՛ր տրված փոխաբերությունները /ոչ ուղիղ իմաստով գործածված արտահայտությունները/:

ա)Անտառում ամպի ծվեններ կային: – ցրված ամպ

բ)Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն: – Այնառում ցածր տերևների ձայներ էին լսվում

գ)Օրոր էր ասում աշունն անտառին: – երգում էր քնելու երգ

դ) Եղյամն էր սունկի գլուխն արծաթում: – Սնկի գլխին սպիտակ ցող էր նստել

  1. Բանաստեղծության ո՞ր պատկերն է քեզ շատ դուր գալիս: Պատասխանդ հիմնավորի՛ր:

Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։

Ինձ դուր եկան այս տողերը, որովհետև, ինթ սա հիշացրեց թեթև աշնանային տխրություն:

  1. Նկարագրի՛ր բանաստեղծի ներկայացրած անտառը: Բանաստեղծությունն արձակի փոխադրի՛ր:

  1. Գրի՛ր կապույտ-Երկնագույն, ծովագույն, մշուշ-մառախուղ, կածան-ճանապարհ, եղյամ-Ցող, հողմ-սյուք, որսկան-Որսորդ  բառերի հոմանիշները:

Հոկտեմբերի 6

Կարդա՛ Համո Սահյանի «Անտառում»  բանաստեղծությունը:

ԱՆՏԱՌՈՒՄ

Անտառում ամպի ծվեններ կային,
Կապույտ մշուշներ կային անտառում.
Օրոր էր ասում աշունն անտառին.
Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում։

Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն
Եվ խոնավ-խոնավ բուրմունքներ կային….
Իրար փաթաթված ստվեր ու կածան,
Ու հետքե՜ր, հետքե՜ր, հետքե՜ր մարդկային։

Եղյամն էր սնկի գլուխն արծաթում,
Մրսում էր կարծես վայրի նշենին,
Հանգստանում էր հողմը բացատում՝
Ականջն ամպրոպի ազդանշանին։

Եղնիկի հորթը, մամուռը դնչին,
Թռչում էր իր մոր բառաչի վրա,
Եվ որսկանը թաց խոտերի միջին
Կորած հետքերն էր որոնում նրա։

Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։

Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…

Անտառում խորին խորհուրդներ կային
Եվ արձագանքներ կային անտառում,
Օրոր էր ասում աշունն անտառին,
Սակայն անտառի քունը չէր տանում։­

  1. Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

Օրոր-Երեխային քնեցնելու բացականչություն:
Եղյամն-Աստղանման սառցային բյուրեղների ձևով գետնի բույսերի առարկաների վրա նստող մթնոլորտային տեղում:
նշենին-Նուշ
բացատում-Ենթավերնագրերում, կլիշեների շուրջը բացատային նյութեր զետեղելը:
Փայտահատը-Անտառափայտ կտրող բանվոր:
Թեղին-Թեղազգիների ընտանիքին պատկանող բույս:
ծածանում-Գետածածան

ԿԱԽԱՐԴԱԿԱՆ ԱՇՈՒՆԸ

Աշնանը եղանակը շատ ցրտում է , իսկ մարդիկ տխուր են,  և տրամադրություն չունեն, բայց մի պահ հայտնվեց մի շատ գեղեցիկ աղջնակ, բայց նա կախարդ էր, և մի բան ասաց այն կնոջը, ով գնում էր աշխանտանքի և շատ տխուր էր:

-Տիկին կուզեք, որ կրկին ամառ լինի:

-Այո,-ասաց կինը:

-Դուք հաստա՞տ համաձայն եք:

-Այո, ես համաձայն եմ:

-Lավ,-ասաց կախարդը

Եվ կախարդը ասաց.

-ԲՈՄՈՒՍ ԱՄԱՌՈՒՍ ԴԻՆՈՒՍ ԴԻՌԴՈՆԻՈՒՍ

Այդ ժամանակ արևը այնքան ուժեղ պսպղաց, որ բառերով չէս նկարագրի:

Այդ ժամանակ կիդը արդեն փոշպանեց, որ համաձայնվեց:

-Խնդրում եմ հետ վերադարձրու աշունը, շատ եմ խնդրում:

-Լավ, բայց ես դա արեցի նրա համար, որ դուք հասկանաք, որ եթե միշտ ամառ լինի դուք հեք գնահատի այդ տարվա եղանակը ինչմես հիմա, դրա համար վայելեք ամառը, ոնց, որ պետք է, և կյանքում մի ուզեք, որ մամառը չվերջանա:

Կինը հասկացավ, որ ամեն մի տարվա եղանակը, յուրահատուկ լավն է, և պետք է գնահատել բոլոր տարվա եղանակները:

Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը


Կարդա՛ Վ. Սարոյանի «Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը» պատմվածքը ամբողջությամբ։ Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։

Առաջադրանքներ

  1. Կարդա՛ և պատմվածքից առանձնացրո՛ւ անծանոթ բառերն ու արտահայտությունները:

տենչանք-Մեծ ցանկություն
 չքավորություն-Աղքատություն
անմեղորեն-Անմեղ կերպով
շառավիղն-ճյուղ
հուժկու-ուժեղ
սրընթաց-Արագորեն ընթացող
գավակին-Ձիու հետևի կողմը՝ մինչև մեջքը
որթատունկերի-Մատղաշ՝ նորատունկ վազ

2. Բացատրի՛ր  տղայի արարքը: Քո կարծիքով դա գողությո՞ւն էր, թե՞ ոչ: Պատասխանդ հիմնավորի՛ր:

Այո, նրա արարքը գողություն է, բայց քանի, որ նրանք շատ էին ուզում ձի նստեին, իմ կարծիքով դա կարելի է ներել:

3. Բնութագրի՛ր  պատմվածքի գլխավոր հերոսին:

Այս պատմվածքի գլխավոր հերոսը Արամն է, և իր զարմիկ Մուրադը, Մուրադը նրանց ընտանիքի ամենախենթ անդամն էր, Արամը ինը տարեկան էր, իսկ նրա զարմիկ Մուրադը տասներեք, Մուրադը, և Արամը շատ էին սիրում ձիերին, Մուրադը ձի էր գողացել, բայց Արամը ներողամիտ վերբերվեց այդ գողությանը: