Դասարանական աշխատանք

  1. Բառաշարքերում գտնել և առանձնացնել հոմանիշների 6 զույգ:

Ձյուն                                      պատճառ                       

մուկ                                           ոսկոր                            

այտ                                            դեղ                                 

միշտ                                          կսկծալ                         

դառը                                           դալար                          

սկիզբ                                          ծաղիկ 

Ձնծաղիկ, մկնդեղ, այտոսկր, մշտադալար, դառնակսկիծ, սկզբնապատճառ

2. Հարցում արտահայտող բառի փոխարեն համապատասխան ձևով (հոլովով) գրիր թանգարան բառը։

Տարիներ շարունակ թանարանը սիրով ընդունում էր այցելուներին։

Թանգարանի տնօրենը ոգևորվել էր նոր գտածոյով։

Չի կարողանում կտրվել իր ստեղծած թանգարանից։

Ինչքան ենք հպարտանում ձեռագիր մատյանների թանգարանով։

Թանգարանում ամեն ինչ նույնն է ,տարիներն այնտեղ ոչինչ չէին փոխել;

3.Տրված գոյականները հոգնակի դարձրու։

Գլուխ – գլուխներ, թվական – թվականներ, աստղ – աստղեր, երկիր – երկրներ, սենյակ – սենյակներ, հարևան – արևաններ, ծառ – ծառեր, պտուղ – պտուղներ, տեր – տերեր, ժապավեն – ժապավեններ, մարդ – մարդիկ, կին – կանայք, գառ – առներ, ծոռ – ծոռներ, հարս – արսներ, ձուկ – ձկներ, մուկ – մկներ, մատ – մատներ, դուռ – դռներ։

4.Տրված գոյականները դարձրու հոգնակի և տեղադրիր նախադասությունների մեջ։

Անգղ,կեղտաջուր,աստղ,գետաձի,հեռագիր,ճակատամարտ։

Երկնքում մեկ-մեկ վառվեցին աստղերը, ամեն ինչ լռեց։

Հին զինվորը հիշում է բոլոր ճակատամարտները, որոնց ինքը մասնակցել է։

Ցրիչը մեկ ժամում բոլոր հեռարերը բաժանեց։

Միայն անգղներն էին սավառնում այդ բերդի վրա։

Հետո գետաձիերը դուրս եկան ջրից ու,լայն բացելով ահռելի երախները,խոնարհվեցին հանդիսատեսներին։

Կեղտաջրերը ամեն օր գետն են լցվում ու հոսում դեպի ծով։

30.11.22

  1. <<Փոքրիկ  սիրտս  ում  նվիրեմ>> վերնագրով գրիր քո պատմությունը։

    Ես նույնպես ունեմ փոքրիկ մի սիրտ, որը կուզեի ինչ-որ մեկին նվիրեի, այո իհարկե ես այն արդեն նվիրել եմ մայրիկիս, հայրիկիս, եղբորս, տատիկներիս և պապիկներիս, բայց իմ սրտում դեռ մի փոքրիկ տեղ կա ինչ-որ մեկի համար, միգուցե դա կլինի իմ ապագա ամուսինը, մի լավ ընկերուհի կամ ընկեր, ես դա իմա չգիտեմ, բայց ույս ունեմ, որ դա կլինի մի շատ բարի, սրտաբաց մի մարդ, և նաև նա արժանի կլինի ինձ, և ես նրան:

Տեքստից դուրս գրիր փոխաբերական մտքերը։

…Հիմա  այլևս  իմ  սիրտը  նմանվել  էր  մի  մեծ  քաղաքի,  դպրոց  ուներ,  հիվանդանոց  ուներ,  զորանոց  ուներ,  փողոց,  թաղ,  պողոտա  ուներ  և   դարձյալ  մի  աշխարհի  չափ  դատարկ  տեղ  ուներ…
Ինքս  ինձ  ասացի.  «Այլևս  բավական  է  ընտրություն  անել,  իմ  սիրտը  պատկանում  է  աշխարհի  բոլոր-բոլոր  լավ  մարդկանց՝  աշխարհի  այս  ծայրից  մինչև   մյուս  ծայրը…»:
Դուք  ինքներդ  տեսնում  եք՝  հիմա  միայն  մի  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ  անկյուն  է  դատարկ  մնացել  սրտիս  մեջ:  Գիտեք՝  այդ  տեղը  ում  համար  եմ  թողել,  այո,  ճիշտ  է,  բոլոր  վատ  մարդկանց,  միայն՝  մի  պայմանով,  որ  հրաժարվեն  վատ  լինելուց  և   վատ  արարքներ  կատարելուց.  երեխաներին  չնեղացնեն,  ծովը  չկեղտոտեն,  կենդանիներին  չսպանեն  և   ոչ  մեկի  նկատմամբ  բռնություն  չգործադրեն…
Վատ  մարդիկ  էլ,  եթե  լավանան,  իրավունք  ունեն,  չէ՞,  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տնակ  ունենալու.  ..չէ՞։
Կարծում  եմ՝  եթե  վատ  մարդիկ  բարիանան  ու  գան,  դարձյալ  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տեղ  կմնա…գուցե  անտառների  համար,  սարերի,  ձկների,  եղնիկների,  փղերի…և   շատ  ուրիշ  բաների  համար…
Իսկապես,  զարմանալի  է,  հայտնի  չէ՝  սա  սի՞րտ  է,  թե՞  ծով:  Այսքան  փոքրիկ  սիրտն,  ախր,  ինչպե՞ս  է,  որ  երբեք  չի  լցվում:

…Հիմա  այլևս  իմ  սիրտը  նմանվել  էր  մի  մեծ  քաղաքի,  դպրոց  ուներ,  հիվանդանոց  ուներ,  զորանոց  ուներ,  փողոց,  թաղ,  պողոտա  ուներ…

Դարձյալ  մի  աշխարհի  չափ  դատարկ  տեղ  ուներ…

Ինքս  ինձ  ասացի.  «Այլևս  բավական  է  ընտրություն  անել,  իմ  սիրտը  պատկանում  է  աշխարհի  բոլոր-բոլոր  լավ  մարդկանց՝  աշխարհի  այս  ծայրից  մինչև   մյուս  ծայրը…»:

Դուք  ինքներդ  տեսնում  եք՝  հիմա  միայն  մի  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ  անկյուն  է  դատարկ  մնացել  սրտիս  մեջ: 

Վատ  մարդիկ  էլ,  եթե  լավանան,  իրավունք  ունեն,  չէ՞,  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տնակ  ունենալու.  ..չէ՞։

Կարծում  եմ՝  եթե  վատ  մարդիկ  բարիանան  ու  գան,  դարձյալ  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տեղ  կմնա…գուցե  անտառների  համար,  սարերի,  ձկների,  եղնիկների,  փղերի…և   շատ  ուրիշ  բաների  համար…

Իսկապես,  զարմանալի  է,  հայտնի  չէ՝  սա  սի՞րտ  է,  թե՞  ծով:  Այսքան  փոքրիկ  սիրտն,  ախր,  ինչպե՞ս  է,  որ  երբեք  չի  լցվում:

2,Կետերը փոխարինիր տրված բառերից մեկով։ Համեմատիր բառի իմաստները տարբեր նախադասություններում։

Փակվել, սուր, ալիք, փչել։

Սուր դանակ է պետք, որ այդ բիծը քերեմ։

Շատ սուր մարդ է ընկերս, նրա խոսքը լսել չի լինում առանց ծիծաղի։

Ալիքներով խորտակված նավի մի բեկոր ափ հասցրեց։

Կյանքի ալիքը նրան շպրտել էր ընտանիքից հեռու։

Քամին փչում էր ամբողջ ուժգնությամբ։

Ընկերները գիտեին, որ նա փչել էր, ոչ մի վագրի էլ չի հանդիպել։

Մոմն արևից փապկել ծռմռվռլ էր։

Մի քանի քաղցր խոսքից փապկել էր ,չորությունից ու խստությունից հետք չէր մնացել։

3. Լրացրու բաց թողած տառերը և անծանոթ բառերը բացատրիր։

Վարդանը սփրթնեց, աչքերը շողացին մռայլ մի ցոլքով, և նա վերին հայացքով մի ակնթարթում կտրեց զորագնդերը։ Նայեց նրանց, որոնք գնում էին դեպի սխրագործություն, որ չունի մահի երկյուղ։ Ահռելի ուժ իր թիկունքում զգաց ու վճռեց կռվել մինչև վերջին շունչը։

Շիփ-շիտակ զարկեց գետի մեջ՝ ուղիղ մատյան գնդի վրա։ Հայկական այրուձիի զորագնդերը մխրճվեցին պարսիկների մեջ. սկսվեց մի ահավոր նախճիր։ Մատյան գունդը ընկրկեց և սկսեց հետ-հետ շրջվել՝ իրեն քաշելով պատառոտված ու շփոթված թևերը։ Վարդանը մի ակնթարթ տատանվեց, բայց իսկույն ևեթ մխրճվեց աջ թևը՝ Սյունյաց ուխտադրուժ զորագնդերի մեջ, որոնք չկարողանալով անդրադարձնել այդ հու…կու հարվածը, ժամանակ չունեցան սթափվելու։ Մոլեգնել սկսեց ռամկական կռիվը այդ անարվեստ, բայց ո․․․ելից կռիվը։ Թվում էր՝ վրիժառու դարերի կուտակված զայրույթն էր պո․․․թկում բռնակալների դեմ։

4.Կետերը փոխարինիր փակագծում տրված բառերից մեկով։

Նրա ստեղծած զարդանկարը հնագույն արվեստն է հիշեցնում։ (Նկարազարդ,զարդանկար)

Ծննդյան օրը փոքրիկին նկարազարդ մի գիրք նվիրեցին։ (Նկարազարդ ,զարդանկար)

Հագին զարդանախշ կտորից սովորական զգեստն էր , որ նրան շատ էր սազում։(Զարդանախշ, նախշազարդ)

Տաճարի նախշազարդ արտացոլված է մեր երկրի բնությունը։ (Զարդանախշ,նախշազարդ)

5. Տրված բառերից նոր բառեր կազմիր — ական կամ ային ածանցներով։

Օրինակ՝ մանուկ- մանկական։

Լեռն – լեռնային, քաղաք – քաղաքական, անձրև – անձրևային, բարեկամ – բարեկամական, շուն – շնային, զինվոր – զինվորական, ցամաք – ցամաքային, ծնունդ – ծննդական, տուն – տնային/տնական, անապատ – անապատային, դև – դևական, հրեշտակ – հրեշտակային, ստրուկ – ստրկային, պետ – պետական, տոհմ – տոհմական/տոհմային։

6. Աչք ու գլուխ բառերով կազմիր հնարավորին չափ շատ դարձվածքներ և հարադրություններ։

Աչքի ընկնել:
Աչք ծակող:
Աչք հանել:
Աչքով տալ:
Աչքաչափ:
Աչք ածել:
Աչք անել:
Գլխի ընկնել:
Գլխով տալ:
Գլուխ յուղել:
Գլուխ գցել:
Գլուխ հանել:
Գլուխ թափել:
Գլուխ թեքել:
Գլուխ ճաքել:
Գլուխ պահել:

Գլուխը ցավել:
Գլուխ կոտրել:

Փոքրիկ  սիրտս  ում  նվիրեմ: Նադեր Էբրահիմի

Ես  մի  փոքրիկ  սիրտ  ունեմ:  Շատ  փոքրիկ,  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ:
–  Մարդու  սիրտը  չպետք  է  դատարկ  մնա,  –  ասում  է  տատիկը,  –  եթե  դատարկ  մնա,  դատարկ  ծաղկամանի  նման  տգեղ  կլինի  և   մարդուն  ցավ  կպատճառի:
Ահա,  հենց  այդ  պատճառով  էլ  երկար  ժամանակ  է՝  մտածում  եմ՝  այս  փոքրիկ  սիրտը  ո՞ւմ  նվիրեմ:  Այսինքն՝  ո՞ւմ  պետք  է  սրտիս  մեջ  տեղավորեմ,  որ  բոլորից  լավը  լինի:  Ճիշտն  ասած՝  ախր,  չգիտեմ՝  ինչպես  ասեմ…Սիրտս  ուզում  է՝  այս  ամբողջ-ամբողջ,  փոքրիկ-փոքրիկ  սիրտս՝  մի  փոքրիկ,  սիրուն  տնակի  պես,  մի  այնպիսի  մեկին  նվիրեմ,  որին  շա՜տ-շա՜տ  եմ  սիրում…կամ…չգիտեմ…մեկին,  որ  շատ  լավն  է:

Մեկին,  որ  իսկապես  արժանի  է  իմ  շատ  փոքրիկ  և   մաքուր  սրտի  մեջ  տնակ  ունենալու:  Ճիշտ  եմ  ասում,  չէ՞։
–  Սիրտը  հյուրանոց  չէ,  որ  մարդիկ  գան,  մի  երկու-երեք  ժամ  կամ  մի  երկու-երեք  օր  այնտեղ  մնան  ու  հետո  գնան,  –  ասում  է  հայրիկը,  –  սիրտը  ճնճղուկի  բույն  չէ,  որ  գարնանը  շինվի,  իսկ  աշնանը  քամին  այն  իր  հետ  քշի  ու  տանի…
ճիշտն  ասած՝  չգիտեմ՝  ինչ  է  սիրտը,  բայց  գիտեմ,  որ  տեղ  է  շա՜տ-շա՜տ  լավ  մարդկանց  և   մշտապես…
Դե…Երկար  մտածելուց  հետո  վճռեցի՝  սիրտս  նվիրեմ  մայրիկիս,  ամբողջ  սիրտս,  ամբողջը  նվիրեմ  մայրիկիս  և   կատարեցի  այդ  բանը…
Բայց,  ո՜վ  զարմանք,  երբ  նայեցի  սրտիս,  չնայած  մայրիկս  հանգիստ  տեղավորվել  էր  նրա  մեջ  և   իրեն  էլ  շատ  լավ  էր  զգում,  այդուհանդերձ  նկատեցի,  որ  կեսը  դեռևս  դատարկ  էր  մնացել…
Դե,  իհարկե,  հենց  սկզբից  ես  պիտի  գլխի  ընկնեի  ու  սիրտս  երկուսին  նվիրեի՝  հայրիկիս  ու  մայրիկիս:  Այդպես  էլ  վարվեցի:
Հետո,  հետո  գիտե՞ք՝  ի՞նչ  եղավ:  Այո,  իհարկե,  նայեցի  ու  տեսա՝  սրտիս  մի  մասում  դեռևս  դատարկ  տեղ  է  մնացել…
Անմիջապես  վճռեցի  սրտիս  դատարկ  մնացած  անկյունը  նվիրել  մի  քանի  հոգու:  Մի  քանի  հոգու,  ում  շատ  եմ  սիրում:
Մեծ  եղբորս,  փոքրիկ  քրոջս,  պապիկին,  տատիկին,  իմ  բարի  քեռուն  և   ուրախ  բնավորությամբ  հորեղբորս  էլ  տեղավորեցի  սրտիս  մեջ:
Մտածեցի՝  հիմա  արդեն  սրտիս  մեջ  կարգին  խճողում  է…այսքան  մարդ  մի՞թե  հնարավոր  է  այսքան  փոքրիկ  սրտում  տեղավորել:
Բայց  երբ  նայեցի  սրտիս,  Աստված  իմ,  Աստված  իմ,  գիտե՞ք՝  ինչ  տեսա:
Տեսա,  որ  այս  բոլոր  մարդիկ  տեղավորվել  են  սրտիս  ճիշտ  կես  մասի  մեջ,  ճիշտ  կեսի,  թեև   հանգիստ  նստել,  ասում,  խոսում  ու  ծիծաղում  էին,  և   ոչ  մեկը  չէր  բողոքում  տեղի  նեղվածքից:
Դե…հետո  հերթը…Այո,  ճիշտ  է,  սրտիս  մնացածը,  այսինքն՝  դատարկ  մնացած  կեսը  ուրախությամբ  ու  գոհունակությամբ  նվիրեցի  այն  բոլոր  լավ  մարդկանց,  ովքեր  ապրում  են  մեր  թաղում,  և   բոլոր  այն  լավ  բարեկամներին,  որ  ունեմ,  և   բոլոր  ընկերներիս  և   բոլոր  այն  ուսուցիչներին,  ովքեր  սիրում  են  երեխաներին…
Եվ  գիտե՞ք,  թե  ինչ  եղավ…
Աստված  իմ,  այսքան  փոքրիկ  սիրտը  ինչպե՞ս  կարող  է  այսքա՛ն  մեծ  լինել:
Ճիշտն  ասած,  խոսքը  մեր  մեջ,  հայրս  մի  հորեղբայր  ունի:  Հայրիկիս  այս  հորեղբայրը  շա՜տ,  շա՜տ,  շա՜տ  փող  ունի:  Ես  երբ  տեսա՝  բոլոր  լավ  մարդիկ  տեղավորվում  են  սրտիս  մեջ,  աշխատեցի  հայրիկիս  այս  հորեղբորն  էլ  տանեմ  սրտիս  մեջ  և   մի  անկյուն  էլ  նրան  հատկացնեմ…բայց…չտեղավորվեց…ինչ  արեցի,  չտեղավորվեց…շատ  խղճացի…բայց  ի՞նչ  անեմ,  չտեղավորվեց,  էլի,  իմ  մեղքը  հո  չի,  իր  մեղքն  է:  Այսինքն՝  ճիշտն  ասած,  երբ  ինքն  էլ  դժվարությամբ,  մի  կերպ  տեղավորվում  էր  սրտիս  մեջ,  փողերի  հսկա  սնդուկը  դուրս  էր  մնում,  նա  էլ  հևիհև  դուրս  էր  վազում  սրտիցս,  որպեսզի  վերցնի  իր  սնդուկը…
Այո…կամաց–կամաց  հասկանում  էի,  թե  մի  փոքրիկ-փոքրիկ  սիրտ  որքա՜ն  կարող  է  մեծ  լինել:  Մի  գիշեր,  երբ  հիշեցի  այն  մեծ  պատերազմի  ծանր  օրերն  ու  գիշերները,  միանգամից  վեր  թռա  ու  ճչացի.  «Սրտիս  մնացած  մասը  կնվիրեմ  բոլոր  նրանց,  ովքեր  կռվեցին  և   կեղտոտ  թշնամուն  մեր  հողից,  մեր  երկրից  ու  մեր  տնից  դուրս  վռնդեցին…»:
…Հիմա  այլևս  իմ  սիրտը  նմանվել  էր  մի  մեծ  քաղաքի,  դպրոց  ուներ,  հիվանդանոց  ուներ,  զորանոց  ուներ,  փողոց,  թաղ,  պողոտա  ուներ  և   դարձյալ  մի  աշխարհի  չափ  դատարկ  տեղ  ուներ…
Ինքս  ինձ  ասացի.  «Այլևս  բավական  է  ընտրություն  անել,  իմ  սիրտը  պատկանում  է  աշխարհի  բոլոր-բոլոր  լավ  մարդկանց՝  աշխարհի  այս  ծայրից  մինչև   մյուս  ծայրը…»:
Դուք  ինքներդ  տեսնում  եք՝  հիմա  միայն  մի  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ  անկյուն  է  դատարկ  մնացել  սրտիս  մեջ:  Գիտեք՝  այդ  տեղը  ում  համար  եմ  թողել,  այո,  ճիշտ  է,  բոլոր  վատ  մարդկանց,  միայն՝  մի  պայմանով,  որ  հրաժարվեն  վատ  լինելուց  և   վատ  արարքներ  կատարելուց.  երեխաներին  չնեղացնեն,  ծովը  չկեղտոտեն,  կենդանիներին  չսպանեն  և   ոչ  մեկի  նկատմամբ  բռնություն  չգործադրեն…
Վատ  մարդիկ  էլ,  եթե  լավանան,  իրավունք  ունեն,  չէ՞,  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տնակ  ունենալու.  ..չէ՞։
Կարծում  եմ՝  եթե  վատ  մարդիկ  բարիանան  ու  գան,  դարձյալ  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տեղ  կմնա…գուցե  անտառների  համար,  սարերի,  ձկների,  եղնիկների,  փղերի…և   շատ  ուրիշ  բաների  համար…
Իսկապես,  զարմանալի  է,  հայտնի  չէ՝  սա  սի՞րտ  է,  թե՞  ծով:  Այսքան  փոքրիկ  սիրտն,  ախր,  ինչպե՞ս  է,  որ  երբեք  չի  լցվում:
Դե  լավ,  դա  ինձ  չի  վերաբերում:
Երբ  մեծանամ,  գուցե  հասկանամ,  թե  ինչու  է  այդպես,  սակայն  հիմա,  մինչև   այն  պահը,  երբ  դեռ  սրտիս  մեջ  տեղ  կա,  պետք  է  այդ  տեղը  նվիրեմ  լավ  ու  բարի  մարդկանց։
Սիրտը  հենց  դրա  համար  է,  ճիշտ  չէ՞։

Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և կատարե՛ք ա  և բ  առաջադրանքները.

ա) Մեկնաբանե՛ք հետևյալ մտքերը․

  • Այսքան փոքրիկ  սիրտն,  ախր,  ինչպե՞ս  է,  որ  երբեք  չի  լցվում:

    Մարդու սրտում միշտ էլ տեղ կգտնվի:
  • Երբ հայրիկիս հորեղբայրը  դժվարությամբ,  մի  կերպ  տեղավորվում  էր  սրտիս  մեջ,  փողերի  հսկա  սնդուկը  դուրս  էր  մնում,  նա  էլ  հևիհև  դուրս  էր  վազում  սրտիցս,  որպեսզի  վերցնի  իր  սնդուկը…

    Նա ուզում է ասել, որ միուցե իր որեղբայրը վազում էր իր գումարի հետևից, և մոռանում նրան սիրել:
  • Գիտեք՝ այդ  տեղը  ում  համար  եմ  թողել,  այո,  ճիշտ  է,  բոլոր  վատ  մարդկանց,  միայն՝  մի  պայմանով,  որ  հրաժարվեն  վատ  լինելուց

    Նա թողել է տեղ այդ մարդկանց ամար, չնայած նրան, որ նրանք վատն են, բայց մի պայմանով, որ նրանք կդառնան լավը:
  • Տեսա, որ  այս  բոլոր  մարդիկ  տեղավորվել  են  սրտիս  ճիշտ  կես  մասի  մեջ,  ճիշտ  կեսի,  թեև   հանգիստ  նստել,  ասում,  խոսում  ու  ծիծաղում  էին,  և   ոչ  մեկը  չէր  բողոքում  տեղի  նեղվածքից:

    Այս ամենը խոսում է նրա մասին, որ նա ունի շատ մեծ սիրտ և, որ բոլոր մարդիկ կարող են տեղավորվել այդ սրտի մեջ:
  • Սրտիս մնացած  մասը  կնվիրեմ  բոլոր  նրանց,  ովքեր  կռվեցին  և   կեղտոտ  թշնամուն  մեր  հողից,  մեր  երկրից  ու  մեր  տնից  դուրս  վռնդեցին…

    Նա սիրում է իր երկիրը, և գնահատում, և հարգում բոլոր նրանց, ովքեր կռվել էին իր հայրենի ամար:

բ) Ո՞ր մտքերն են արտահայտում  ստեղծագործության գաղափարը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։

  • Սրտում կարող են տեղավորվել բոլոր մարդիկ։
  • Սիրտը տեղավորում է բոլոր բարի մարդկանց։
  • Հարուստ մարդիկ սրտում տեղ չունեն։
  • Սիրտը կարող է տեղավորել նաև վատ մարդկանց։
  • Սրտում կարող է իշխել միայն սերը։

    Սիրտը, դա մի շատ բարի, շատ հետաքրքրասեր մի վայր է, որը ունակ է սիրել և ատել: Ամեն մի մարդու սիրտը տարբեր է, և սիրում է տարբեր մարդկանց:

Ինչքանո՞վ է իրական կամ երևակայական պատմվածքը:

Պատմությունը իրական է լիովին, իսկ երևակայական է միայն այն պլանով, երբ նա տեսնում էր, որ նրա սրտում դեռ տեղ կա, իսկ իրականությունում դու դա պետք է զգաս:

2.Ավելորդ բառերը գտիր և նախադասություններից հանիր։

Էլի դարձյալ այդ մսսին ես խոսում։

Դարձյալ այդ մսսին ես խոսում։

Ամբողջ ճանապարհը ոտքով քայլեցի։

Ամբողջ ճանապարհը քայլեցի։

Դու արդեն հե՞տ ես վերադարձել:

Դու արդեն վերադարձել ե՞ս:

Կարմիր գույնի շատ ծաղիկներ հավաքեցինք։

Կարմիր շատ ծաղիկներ հավաքեցինք։

Կրկին անգամ ասում եմ քեզ։

Կրկին ասում եմ քեզ։

Նախ առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի։

Առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի։

Քեզ մի հատ մարդ էր հարցնում։

Քեզ մի մարդ էր հարցնում։

Կարելի է մի հատ զանգել։

Կարելի՞ է մեկ անամ զանգել։

Ուրիշ այլ մարդիկ ավելի լավ կհասկանային։

Ուրիշ մարդիկ ավելի լավ կհասկանային։

3. Առածները լրացրու ընդգծված բառերի հականիշներով։

Չկա չարիք առանց բարիք։

Ջրի բերածը ջուրը կտանի։

Տերովին տերնա պահել, անտերին գայլն է կերել։

Մտնելուց առաջ միտք արա, թե ոնց գնալ։

Ինչքան գետնի երեսն է, յոթ էնքան գետնի տակն է։

4. Գտիր տրված բառերի նույնարմատ հականիշները։

Օրինակ ՝ կարևոր -անկարևոր։

Գեղեցիկ – տգեղ, հաճելի – տհաճ, մարդկային – անմարդկային, գիտուն – անետ, դուրեկան – անդուր/ անդուրեկան, ուշադիր – անուշադիր, արժանի – անարժան, թևավոր – անթև, ախորժելի – անախորժ, գունեղ – անույն, բնական – անբնական, խելոք – անխելք, կարևոր – անկարևոր, լուրջ – անլուրջ, անամպ – ամպամած, տեղյակ – անտեղյակ, լուսավոր – անլույս, գերակշռել – թերակշիռ, խոսուն – անխոս, կարևոր – անկարևոր։

28.11.22

Ողջույն իմ սիրելիներ։ Անցած շաբաթվա ընթացքում մենք ծանոթացանք Մխիթար Գոշի և Վարդան Այգեկցու առակներին։Պատմեցինք և քննարկեցինք առակների թաքնված իմաստներն ու մտքերը։

Փորձենք ամփոփել։

1.Թվիր և ներկայացրու, թե առակներն ինչ են սովորեցնում։

Առակները օրինակների տեսքով ցույց են տալիս, թե ինչպես պետք է քեզ պահես, նաև տալիս են տարբեր խրատներ:

2.Մարդկային բնավորության որ գծերն են քննադատվում առակներում։

Գլուխ գովելությունը, ավատարպությունը կամ միամտությունը, բարություն, խիզախություն, մեծերին հանդեպ հարգանք և այլն:

3․Արդյո՞ք համամիտ ես առակներում ուսուցանվող մտքերի ու խրատների հետ։ Հիմնավորիր կարծիքդ։

Հիմնականում՝ այո, բայց պահեր են լինում, որ ես ունեմ իմ տեսությունը այս կամ այն խնդրում:

4․ Փորձիր մտածել ու ներկայացնել ․ եթե առակագիրները ներկա ժամանակ ստեղծագործեին, մարդկային բնավորության ինչպիսի՞ արատներ կամ առավելություններ կներկայացնեին առակներում։

Ժլատություն, խաբեություն, անհավատարմություն, նենություն, անպատվություն:

Տեղադրիր համապատսխան տառերը։

Հայոց լեզվի և այբուբենի մասին այնքան շատ է խոսվել և գրվել, որ ստացվել է մի խառնաշփոթություն, որտեղ դժվար է տարբերել ճիշտը սխալից, պարծենկոտությունը միամտությունից, գիտականը անհեթեթությունից: Այս հոդվածի նպատակն է պարզել այդ վիճակը և տալ որոշակիություն:

Ինչպես հայտնի է, որևէ ազգային լեզու շատ սերտ կապված է տվյալ ազգի ծագման և զարգացման հետ: Լեզվի մեջ պահպանվում են ազգի ճշմարիտ պատմությունը և շատ այլ ճշմարտություններ։ Լեզուն անմիջապես կապված է ուղեղի (մտքի) հետ: Այն անմիջապես արտահայտում է մարդու միտքը բանավոր կամ գրավոր տեսքով:

Գրավոր արտահայտվելու համար անպայման պետք է ունենալ գրային համակարգ (այբուբեն կամ ուրիշ համակարգեր): Այժմ հայտնի է, որ հայերն ունեցել են լեզու շատ վաղուց։ Եվ բանավոր, և գրավոր (աշխարաբար և գրաբար): Իսկ այբուբենը մեզ տվել է Մեծն ՄԵՍՐՈՊ ՄԱՇՏՈՑԸ 405թ․Բայց որտեղից է վերցրել կամ գտել՝ առայժմ պարզ չէ:

Ժամանակակիցները պնդում են, որ Մաշտոցին Աստված է տվել: Կան պնդողներ, որ Մաշտոցը երկար տարիներ ճամփորդելով և ուսումնասիրելով շատ այբուբեններ, կարողացել է ստեղծել հայկական այբուբենը: Այս հարցը մինչ օրս պարզված չէ: Բայց անկախ նրանից, թե ինչպես է գտել կամ ստեղծել հայոց այբուբենը, Մեսրոպ Մաշտոցի արարքը (գյուտը) համարվում է շատ մեծ քայլ Հայոց պատմության մեջ: Հայկական այբուբենը շատ մեծ դեր ունեցավ հայ ազգի պահպանման և գոյատևման պարագայում. դա անժխտելի է:

Ընտրիր օտար լեզվով որևէ առակ և փորձիր թարգմանել հայերեն լեզվով։

Հունարեն առակ

Μια μέρα ένας φίλος ήρθε στον Σωκράτη και είπε:

«Θα σου πω τώρα κάτι που άκουσα για έναν από τους φίλους σου.

«Περίμενε ένα λεπτό», είπε ο Σωκράτης. «Πριν μου πεις κάτι, πρέπει να περάσει από ένα τριπλό φίλτρο. Πριν μιλήσεις για τον φίλο μου, πρέπει να φιλτράρεις αυτό που πρόκειται να πεις. Το πρώτο φίλτρο είναι αληθές. Πες μου, είσαι απόλυτα σίγουρος ότι είναι αλήθεια;

«Όχι», απάντησε ο φίλος, «εγώ ο ίδιος το άκουσα από άλλους.

Άρα δεν είσαι σίγουρος ότι είναι αλήθεια. Τώρα το δεύτερο φίλτρο είναι καλό. Περιέχει κάτι καλό αυτό που πρόκειται να πεις για τον φίλο μου;

  • Το αντίστροφο. Αυτό είναι κάτι πολύ κακό.

«Λοιπόν, θέλετε να μου πείτε κάτι που μπορεί να μην είναι αλήθεια, ακόμα και κάτι κακό. Το τρίτο φίλτρο είναι το utility. Μπορώ προσωπικά να επωφεληθώ με οποιονδήποτε τρόπο από αυτά που είπατε;

«Απολύτως όχι», απάντησε ο φίλος.

«Λοιπόν, αν αυτό που θέλεις να μου πεις δεν είναι ούτε αληθινό, ούτε καλό, ούτε χρήσιμο, τότε γιατί να το ξέρω;

Ο Σωκράτης λοιπόν δεν έμαθε ότι η Ξανθίππη τον απατούσε με τον καλύτερό του φίλο.
Mia méra énas fílos írthe ston Sokráti kai eípe:

«Tha sou po tóra káti pou ákousa gia énan apó tous fílous sou.

«Perímene éna leptó», eípe o Sokrátis. «Prin mou peis káti, prépei na perásei apó éna tripló fíltro. Prin milíseis gia ton fílo mou, prépei na filtráreis aftó pou prókeitai na peis. To próto fíltro eínai alithés. Pes mou, eísai apólyta sígouros óti eínai alítheia?

«Óchi», apántise o fílos, «egó o ídios to ákousa apó állous.

Ára den eísai sígouros óti eínai alítheia. Tóra to déftero fíltro eínai kaló. Periéchei káti kaló aftó pou prókeitai na peis gia ton fílo mou?

  • To antístrofo. Aftó eínai káti polý kakó.

«Loipón, thélete na mou peíte káti pou boreí na min eínai alítheia, akóma kai káti kakó. To tríto fíltro eínai to utility. Boró prosopiká na epofelithó me opoiondípote trópo apó aftá pou eípate?

«Apolýtos óchi», apántise o fílos.

«Loipón, an aftó pou théleis na mou peis den eínai oúte alithinó, oúte kaló, oúte chrísimo, tóte giatí na to xéro?

O Sokrátis loipón den émathe óti i Xanthíppi ton apatoúse me ton kalýteró tou fílo.

Հայերեն

Մի անգամ Սոկրատեսի մոտ եկավ ծանոթներից մեկը և ասաց.

— Ես ձեզ մի բան կասեմ, որ լսել եմ ձեր ընկերներից մեկի մասին։

  • Մի րոպե, – պատասխանեց Սոկրատեսը: – Նախքան ինձ ինչ-որ բան ասելը, այն պետք է անցնի եռակի ֆիլտրով: Այսպիսով, երբ ես խոսում եմ ուրիշի հետ, ես չպետք է ունենամ իմ անձնական պրոֆիլը, այն, ինչ դուք հավաքել եք: Первый фильтр — տոնավաճառ։ Ասա ինձ, դու լիովին համոզվա՞ծ ես, որ դա ճիշտ է:

-Ոչ,- պատասխանեց ծանոթը,- ես այդ մասին լսել եմ ուրիշներից:

  • Այսպիսով, դուք վստահ չեք, որ դա ճիշտ է: Հիմա երկրորդ ֆիլտրը լավն է։ Այն, ինչ դուք պատրաստվում եք պատմել իմ ընկերոջ մասին, ինչ-որ լավ բան կա՞:
  • Նաոբորոտ: Սա շատ վատ բան է։

— Այսպիսով, դուք ուզում եք ինձ մի բան ասել, որը կարող է կեղծ լինել, և նույնիսկ վատ բան: Երրորդ ֆիլտրը օգտակար է: Կարո՞ղ եմ ես անձամբ որևէ օգուտ քաղել քո ասածից:

  • Ընդհանրապես, ոչ,- պատասխանեց ծանոթը:
  • Դե, եթե այն, ինչ ուզում ես ինձ ասել, ոչ ճիշտ է, ոչ լավ, ոչ օգտակար, ինչո՞ւ պետք է իմանամ:

Այսպիսով, Սոկրատեսը չի պարզել, որ Քսանթիպպեն խաբել է իրեն իր լավագույն ընկերոջ հետ:

Առակներից ո՞րը շատ սիրեցիր և ինչո՞ւ։

Իմաստուն զինվորը, այն ինձ շատ դուր եկավ, որովետև այն խոսում է հայոց ազի պատվի մասին:

24.11.22

Պատմիր ինձ հայերեն ամենամեծ մագաղաթյա ձեռագրի մասին։ Տեղեկությունը կարդա և ներկայացրու կայքերից։

«Մշո ճառընտիր» կամ «Տօնական»՝ հայերեն ամենամեծ մագաղաթյա ձեռագիրը, գրվել և ծաղկվել է 1200 – 1202-ին, Երզնկայի Ավագ վանքում՝ Բաբերդի տանուտեր Աստվածատուրի պատվերով. գրիչ՝ Վարդան Կարնեցի, ծաղկող՝ Ստեփանոս։

Ինտերնետի միջոցով գտիր և ներկայացրու քեզ համար ամենհետաքրքիր փաստը, որ գոյություն ունի աշխարհում։

Երկնքում ավելի շատ աստղ կա, քան ավազի հատիկ՝ ամբողջ աշխարհի ծովափերում, իրար հետ վերցրած։

Վարդան Այգեկցու առակները

ԱՌԱԿՆԵՐ

Իմաստուն զինվորը

Մի իմաստուն զինվոր պատերազմ էր գնում և նա երկու ոտքով կաղ էր։ Եվ զինվորներից մեկը նրան ասաց.

-Ով ողորմելի, ո՞ւր ես գնում։ Քեզ իսկույն կսպանեն, որովհետև փախչել չես կարող։

Եվ նա ասաց.

-Ո՜վ անմիտ, ես չեմ գնում պատերազմ՝ փախչելու, այլ կանգնելու, և կռվելու և հաղթելու։

Աղվեսը և առյուծը

Սի առյուծ կորյուն ծնեց, և հավաքվեցին կենդանիները կորյունին տեսնելու և ուրախանալու։

Աղվեսն եկավ և հանդեսի ժամանակ, բազմության մեջ առյուծին նախատեց բարձրաձայն և անարգեց, թե ա՞յդ է թո զորությունը, որ ծնում ես միայն մի կորյուն և ոչ բազմաթիվ։

Առյուծը հանդարտաբար պատասխանեց և ասաց.

-Այո, ես ծնում եմ մի կորյուն, բայց առյուծ եմ ծնում և ոչ քեզ նման աղվես։

Եղեգնը եւ ծառերը

Մի թագավոր զբոսանքի ելավ շրջելու լեռներում և հովիտներում: Եվ տեսավ, որ մեծամեծ ծառեր կային կոտրտված և փշրված, և միայն մի եղեգ կար՝ կանգուն, անարատ: Եվ թագավորն ասաց.

-Ո՜վ եղեգ, ասա ինձ, թե ինչպես հաստատուն ես մնացել, երբ մեծամեծ ծառերը փշրվել են։

Եվ եղեգն ասաց.

 -Ո՞վ թագավոր, երբ սաստիկ հողմ բարձրացավ, ծառերը հպարտությամբ հակառակ կանգնեցին հողմի դեմ, և հողմը նրանց փշրեց, իսկ ես խոնարհվեցի հողմի կամքով և ահա կանգուն եմ։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

Ներկայացրու առակների իմաստը։

Իմաստուն զինվորը – զիվորը թեկուզ և կաղ էր, բայց նա պատրաստ էր պաշտպանել իր հայրենիքը:

Աղվեսը և առյուծը – Աղվեսը գլուխ էր գովում և ասում, որ առյուծի մի կորյունը, ոչինչ չարժե, սակայն առյուծը շատ հպարտ ասաց, որ իրմի կորյունը հազար աղվես արժե:

Եղեգն ու ծառերը – Այստեղ ասվում է, որ կան քեզնից ուժեղները, և մեկ-մեկ պետք է նրանց կամենալ և հարգել, ոչ թե քեզ նրանց պես մեծ պատկերացնես և տուժես:

Պատմիր կորյուն բառի մասին։

Կորյուն կա տղամարդու անուն, նաև այդպես են ասում առյուծի ձագերին:

Ներկայացրու ուժեղ և թույլ բառերի իմաստները (բացատրիր այն ֆիզիկական և հոգեբանական իմաստներով)։

ուժեղ – (ֆիզիկապես) – եթե մարդը մկանոտ է: (Հոգեբանորեն) – երբ մարդը ունի օրինակ՝ ունի կամքի ուժ, հստակ արտահայտված բնավորության գծեր, չի չոտրվում և այլն:

թույլ – (ֆիզիկապես) – նիհար, լխպոտ: (Հոգեբանորեն) – նույն ուժեղի հակառակը, երբ նա չունի կամքի ուժ, կամ շուտ է կոտրվում:

23.11.22

Մխիթար Գոշ

Մարդն ու ծառերը

Մի չքավոր մարդ ձմռանը գնաց այգի՝ պտուղ քաղելու: Եվ տեսնելով, որ ծառերը փայտացած են, սկսեց թշնամանալ, տրտնջալ, հարվածել ու ասել նրանց.

— Ինչո՞ւ պտուղ չունեք, որ ուտեմ ու կշտանամ,— ու սկսեց ավելի չարանալ։

Եվ ծառերից մեկը քաղցրությամբ ու համոզող խոսքով ասաց։

— Մի՛ տրտմիր, ո՜վ մարդ, և իզուր մի՛ բամբասիր, որովհետև, սխալվում ես։ Թեպետ կարիքավոր, բայց ինչո՞ւ չգիտես, որ ձմռանը հանգստանում ենք և զորացնում մեր արմատները, որպեսզի կարողանանք գարնանը ծաղկել, ամռանը սնունդ տալ պտղին և աշնանը հասնել ու կերակրել: Ինչո՞ւ չեկար այն ժամանակ, երբ մարդ, անասուն ու գազան վայելում էին մեր պտուղները։ Այժմ գնա և վերադառնալով հարմար ժամանակ, կեր որչափ կկամենաս։

Եվ գնաց մարդը այդ խոսքի հույսով։

Հարցեր։

1.Փորձիր շարունակել առակը։

Մարդը գնաց, երկար և խորը մտածեց իր խոսքերի մասին, հասկացավ, որ իզուր վրդովվեց ծառերի վրա, հասկացավ, որ պետք էր խնամել, և աչքաթող չանել չքնաղ պտուղները, իսկ հետո եկավ ծառերի մոտ, ներողություն խնդրեց նրանցից, և խոսք տվեց, որ էլ նրանց վրա չի վրդովվի:

2.Դուրս գրիր հոգնակիով դրված գոյականները։

պտուղներ, ծառեր, արմատներ

3.Ի՞նչ է քեզ համար հույսը։

Ինձ համար հույսը՝ դա մի հավատք է, որը միշտ իմ սրտում է, օգնում է ինձ երբ ուսահատված եմ, և չեմ ուզում, ոչինչ անել:

ՈւՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ

Հետևյալ բառերի մեջ հ չի լսվում և չի գրվում՝

ապաշխարել, ոչխար, նշխար, խորին, հովար (գլխարկի), ընդամենը, ընդարձակ, ընդունակ, ընդունել, ընթանալ, ընթացք ․․․։

1.Բառարանի օգնությամբ շարունակիր շարքը։

ընդարձակ, ընդունակ, ընդունել, ընթանալ, ընթացք, ընկեր, ընտիր, ըմպել, ըմբիշ, ընթացք, ընկնել:

2.Գրիր բառեր, որոնց վերջում գրվում է հ տառը։

Աշխարհ, ճանապարհ, խոնարհ, շնորհ

3.Գրիր տրված սկզբնարմատով կամ վերջնարմատով բառեր։

հույս – հուսահատ

հուր – հրեղեն

համ – համատարաք

հատ – հատիկավոր

հարս – հարսնացու

Փորձիր ներկայացնել, թե ընկերասիրությունն ու համախմբվածությունը ինչ դեր ունեն քո կյանքում։

Ես ին համարում եմ շատ ընկերասեր մարդ, որովհետև առանց իմ ընկերների ինձ մի տեսակ ամհարմար եմ զգում, և իմ ընկերասիրության շնորհիվ ես ձեռք եմ բերել շատ լավ ընկերներ, որոնք իմ հետ կլինեն միշտ: Իսկ ինչ համախմբության մասին, կարող եմ լինել և համախմբված և, ոչ քանի, որ լինում են պահեր երբ ես կարող եմ ուրիշ ձև մտածել, կամ ինչ-որ մի բան այնպես չանել ինչպես մնացածը:



22.11.22

Վահան Տերյան
Աշուն է

Աշուն է. օրերը ցրտում են…
Գիշերը սուզվում է միգում.
Այնքան քնքշություն կա սրտում իմ,
Այնքան մեղմություն իմ հոգում։
Այնքա՜ն տխրություն, և անուշ է,
Անուշ է ցավն այս հետին.—
Բոլորը երազ է և հուշ է,
Ոսկի է — թափվում է գետին…

Պատմիր Վահան Տերյանի մասին։

1. Վահան Տերյանը հետաքրքրվում էր Կովկասի քաղաքական կացությամբ, հետաքրքրվում էր գրականությամբ, ինչ են գրում Ղ.Աղայանը, Շիրվանզադեն, Հ.Թումանյանը, Դ.Դեմիրճյանը և ուրիշները: 

2. Վահանի մայրը վաղուց մահացել էր, և տունը քույրն ու մեծ հարսն էին կառավարում:

3. Ընտանիքը հուզիչ գուրգուրանք ուներ Վահանի հանդեպ, որ տան կրտսերն էր, և Վանիկ էին կոչում նրան:

4. 1917 հոկտեմբերին Տերյանը ակտիվորեն մասնակցում է բոլշեևիկյան հեղափոխությանը և այն հաջորդած քաղաքացիական պատերազմին։

5. Լենինի ստորագրությամբ մանդատով մասնակցում է Բրեստի խաղաղ պայմանագրի ստորագրմանը։ 

Բանաստեղծության մեջ գտիր փոխաբերական իմաստով արտահայտված մտքերը։

Գիշերը սուզվում է միգում.Այնքան քնքշություն կա սրտում իմ,
Այնքան մեղմություն իմ հոգում։

Անուշ է ցավն այս հետին.—
Բոլորը երազ է և հուշ է,
Ոսկի է — թափվում է գետին…

Գտիր հոմանիշները։

Ցավ-տխրություն, քնքշություն-մեղմություն, երազ-հուշ

Լրացնել հետևյալ առածներում բաց թողնված բառերը` դրանք ընտրելով տրվածներից:

Ծանր, պաղ, լավ, սև, անպտուղ, անուշ, զորավոր, շիտակ, արդար, ոսկե, լավ:

Լեզու կա անուշ է, լեզուն կա` լեղի:
Արդար յուղը ջրի տակ չի մնա:
Սպիտակ փողը սև օրվա համար է:
Խելքը ոսկե թագ է, ամեն մարդու գլխին չի լինում:
Անպտուղ ծառին քար գցող չի լինի:
Հեռավոր սուրբը զորավոր կլինի:
Ծանր քարը իր տեղում կմնա:
Մեկ աղջիկը յոթ տղա արժե:
Շիտակ խոսքը հանաքով կասեն:
 Լավ հնձվորը դաշտում  էլ կհնձի, սարում էլ:
Պաղ ապուր, շան կերակուր:

Հետևյալ առածների մեջ կետերի փոխարեն գրել նշված բառերի  հականիշները:

Փոքր
աչքով աղջիկ առ, ահռելի աչքով`ձի:
Գիտունի հետ քար քաշի, անետի հետ փլավ մի կեր:
Ծամը երկար, խելքը` կարճ:
Թոկի երկարն է լավ, խոսքի` կարճը:
Գիժը մի քար գցեց ծովը, հազար խելոքը չկարողացան հանել:
Խոսքը մեծին, ջուրը` փոքրին:
Փորձված թանը անփորձ մածունից լավ է:
Սև սիրտ, սպիտակ ատամ:
Մինչև հաստը բարակի, բարակի հոգին դուրս կգա:
Թանկից էժանը չկա:

Ստեղծագործական աշխատանք

Ընտրիր հետևյալ վերնագրերից մեկը և գրիր շարադրություն` <<Իմ շնորհը>>, <<Իմ երգը>>, <<Իմ ուրախությունը>>, <<Իմ աշխարհը>>։ Ինքդ էլ կարող ես վերնագիր մտածել։ Աշխատանքդ տեղադրիր բլոգում։

https://mariasahakyan.home.blog/2022/11/22/%d5%ab%d5%b4-%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a1%d5%ad%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8/

<<Իմ ուրախությունը>>

Իմ ուրախությունը, դա իմ շրջապոտն է, իմ ընկերները, որոնք միշտ պատրաստ են իմ ետ լինել, և օնել ինձ, իմ ընտանիքը, սիրելի ծնողները, և եղբայրը: Կյանքում շատ կորևոր է ունենալ արազատ, և մոտ մարդկանց, և մենակ չլինել:

17.11.22

Հարգիր ուսուցչիդ

Ես համոզված եմ, որ քո ընկեր Ստրադին երբեք չէր դժգոհի իր ուսուցչից: Իսկ դու վրդովված ասում ես. <<Ուսուցիչը զայրացած էր, վատ տրամադրություն ուներ>>: Մտածիր այն մասին, թե որքան հաճախ ես դու ինքդ բարկացած պատասխանում՝ այն էլ հորդ ու մորդ, որոնց հանդեպ քո ցանկացած կոպիտ խոսքը՝ հանցագործություն է: Իսկ չէ որ քո ուսուցիչը բարկանալու շատ ավելի պատճառներ ունի: Հիշիր, քանի տարի է արդեն, որ նա աշխատում է դպրոցում՝  երեխաների հետ և չնայած նրանցից շատերը սիրալիր ու լսող են, բայց միշտ էլ գտնվում են անշնորհակալներ, ովքեր չարաշահում են նրա բարությունն ու չեն հարգում նրա աշխատանքը: Դուք ինքներդ նրան ավելի շատ վշտացնում եք, քան ուրախություն պատճառում:

Եվ մտածել ես արդյոք ինչքան է եղել, երբ ուսուցիչդ, վատառողջ լինելով, ջանքեր է գործադրել, որպեսզի դպրոց գա: Միգուցե նա նյարդայնանում է հենց այն պատճառով, որ իրեն վատ է զգում: Եվ դուք, չնկատելով նրա վատ ինքնազգացողությունը, չարաշահում եք նրա վիճակն, ու դրանից նա ավելի է վատանում:

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Սիրիր նրան այնպես, ինչպես կսիրեիր իմ եղբորը . սիրիր նրան երբ արդարամիտ է, կամ կարծում ես, որ արդարամիտ չէ, սիրիր, երբ ուրախ է, և էլ ավելի սիրիր, երբ տխուր է: Սիրիր նրան միշտ և հավերժ ու հարգանքով արտասանիր <<ուսուցիչ>> բառը:

Քո հայր

Հարցեր և առաջադրանքներ:

1.Համոզի՞չ էր հոր նամակը – այո, նա բացատրեց, որ պետք է սիրել և արել քո ուսուցչին:
2. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար: – նա մի մարդ է, ով տալիս է գիտելիքներ քեզ ամբողջ կանքի ամար:
3. Ի՞նչ տվեց քեզ  այս պատմությունը – որ անկախ ամեն ինչից, պետք հարգել, սիրել, և հասկանալ քո ուսուցչին, և իշել, որ նա էլ մեզ է սիրում:

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Ի՞նչ ես զգում այս տողերը կարդալիս։ – մի փոքր մեղքի զացում, որովետև ամեն մեկիս մոտ եղել է ժամանակ, երբ մենք մի փոքր նեղացել ենք մեր ոուսուցիչներից այս կամ այն պատճառով, և դանորմալ է, բայց մենք չէինք ասկանում, որ մեր ուսուցիչների մոտ էլ կարող են լինել տարբեր պրոբլեմներ:

Ինչպես կշարունակես միտքը։

Սիրել ու հարգել նրանց, ովքեր բարի են քո նկատմամբ և նրանց, ովքեր հոգ են տանում քո մասին։

ա) ինչպե՞ս ես դու սիրում և հարգում – խոսքերով և վերաբերմունքով

բ) պատմությունը կարդալուց հետո ի՞նչ կփոխես քո բնավորության մեջ։ – ավելի շատ կգնաատեմ ուսուցիչների գործը:

Ընթերցումներ գրաբարից

Նախադասաթյունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

 Գովեսցէ զքեզ ընկերն եւ մի՛ քո բերան, օտարն, եւ մ՛ի քո շրթունք։ (Առակք ԻԷ, 2)

Թող գովեն քեզ քո ընկերները և ոչ թե քո բերանը, օտարը, և ոչ թե քո շրթունքները:

գովեսցէ        — գովի, թող գովի, կգովի, պիտի գովի, գովելու է

զքեզ                — քեզ

եւ մի՛              — և ոչ, ոչ թե

Տեղադրիր բաց թողնված տառեր։

Օրըստօրե, աներևակայելի, անէական, աշտե (նիզակ), առերես, առօրէական, բազմերանգ, գրեթե, երբևիցե, երբևէ, որևիցե, որևէ, ինչևիցե, ինչևէ, երփներանգ, էակ, լայնէկրան, նրբերշիկ, չէր, վայրէջք, վերելք, Վարդգես, վերերկրյա, ցերեկ, շքերթ: 

2. Կազմե՛լ արև, լույս, հող, ջուր, նկար արմատներով բառեր։

Արև—արևածագ

Լույս—լուսամուտ

Հող–հողմ

Ջուր–ջրահարս

Նկար–նկարահանել

16.11.22

Ստրադիի փոքրիկ գրադարանը

Ես հյուրընկալվել էի Ստրադիին, ով ապրում է դպրոցի հարևանությամբ, տեսա նրա գրա դարանը և նախանձեցի նրան: Ստրադին ամենևին էլ հարուստ չի և չի կարող շատ գրքեր գնել, սակայն մեծ հոգատարությամբ պահպանում է դպրոցական իր բոլոր գրքերը և նաև այն գրքերը, որոնք նվիրում են ծնողները: Իսկ երբ Ստրադիին գումար են տալիս, կուտակում է և հետո ծախսում գրքերի վրա: Այդ կերպ նա արդեն հավաքել է մի փոքրիկ գրադարան, և երբ հայրը նկատել է տղայի այդ նախասիրությունը, նրա համար գնել է  ընկույզի ծառից պատրաստված, կանաչ վարագույրներով հրաշալի գրապահարան և գրեթե բոլոր գրքերը տվել է տարբեր գույներով կազմելու` ըստ տղայի նախընտրության:

Եվ ահա այսօր Ստրադին քաշեց պարանից, և կանաչ վարագույրը բացվեց. ես տեսա երեք շարքով կոկիկ դասավորված գունավոր գրքերը` փայլփլուն, կազմերը` ոսկետառ գլխագրերով: Այստեղ կային և  հեքիաթներ, և ճամփորդությունների մասին գրքեր, և  բանաստեղծություններ, և պարզապես պատկերազարդ գրքեր: Ստրադին դրանք շարել էր ըստ գույների: Սպիտակ հատորյակները դրել էր կարմիրների կողքին, դեղինները` սևերի, կապույտները` սպիտակների` այնպես, որ դրանք հեռվից երևում էին և շատ գեղեցիկ տեսք ունեին: Իսկ հետո Ստրադին դրանք վերադասավորելով զվարճանում է: Նա իր համար տեղեկատու է պատրաստել, կարծես իսկական գրադարանավար լիներ և անընդհատ պտտվում է գրքերի շուրջ, մաքրում դրանց փոշին, թերթում, ուսումնասիրում կազմերը:  Պետք էր տեսնել, թե ինչպիսի զգուշությամբ էր նա բացում գրքերն իր հաստ ու կարճլիկ մատներով, փչելով էջերի վրա, որոնք հաճախ դեռ լրիվ նոր էին:
Իսկ իմ բոլոր գրքերը մաշված են:
Երբ Ստրադիին հաջողվում է նոր գիրք գնել, դա նրա համար իսկական տոն է դառնում:  Նա շոյում է գիրքը, դնում է իր տեղը և կրկին ձեռքն է առնում` զննելով ամեն կողմից և խնամքով  թաքցնում է, ինչպես մի թանկարժեք գանձ:

Ամբողջ մեկ ժամվա ընթացքում  նա ինձ ուրիշ ոչ մի բան ցույց չտվեց: Նույնիսկ աչքերն են ցավում շատ կարդալուց: Երբ ես նրա մոտ էի, սենյակ մտավ Ստրադիի հայրը, ով նույնպես գեր ու ամրակազմ է, նաև` մեծ գլխով: Նա երկու անգամ թմփթմփացրեց տղայի կզակին և ասաց ինձ իր կոպիտ ձայնով.
—  Դե, ինչ կասես այս հաստագլուխ տղայի մասին:
Իսկ Ստրադին, ինչպես մի մեծ հավատարիմ շուն, կկոցում էր աչքերը հոր կոպիտ փաղաքշանքներից: Չգիտեմ ինչու` ես չէի համարձակվում հիմարություններ անել նրա ներկայությամբ, և ինձ համար տարօրինակ էր, որ Ստրադին ընդամենը մեկ տարով է մեծ ինձնից: Իսկ բաժանվելիս, երբ նա իր սովորական խոժոռ դեմքով ասաց` ցտեսություն, ես քիչ մնաց պատասխանեի. <<Մնաք բարով, սինյոր>>:
Երբ տուն վերադարձա, հայրիկիս ասացի.
—  Չեմ հասկանում, Ստրադին ոչ որևէ հատուկ տաղանդ ունի, ոչ բարեկիրթ վարվելաձև և համարյա ծիծաղելի տեսք ունի, այդուհանդերձ ես ինձ ցածր եմ զգում նրանից:
—  Դա այն պատճառով է, —  ասաց հայրս, —  որ նա հաստատակամ տղա է:
— Միասին անցկացրած այդ մեկ ժամվա ընթացքում, —  շարունակեցի ես, —  նա հիսուն բառ էլ չասաց, ցույց չտվեց ոչ մի խաղալիք, ոչ մի անգամ չծիծաղեց, բայց այդ ամենով հանդերձ` ինձ նրա հետ հետաքրքիր էր:
— Որովհետև դու հարգում ես նրան, —  պատասխանեց հայրս:

Պատկերացրու , որ ինքդ ունես գրադարան,ներկայացրու՝

ա) ինչպիսի՞ն կլինի այն։ – այն շատ հարմարավետ կլինի, կզգաս քեզ ինչպես տանը, և սիրով գրքեր կկարդաս:

բ) ո՞ր գրքերը կզարդարեն քո գրադարանը(նշիր տասը գիրք)։ – Գուլիվերի արկածերը, Փոքրիկ իշխանը, Հարրի Փոթեր (հատորները), Սուպեր Նռանե, Էնոլա Հոլմս, տարբեր դետեկտիվներ:

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

Որ հատուցանէ չար փոխանակ բարւոյ, չար ի տանէ նորա մի պակասեսցէ։

Ով տալիս է չար բարու փոխարեն, չարը իր տնից չի պակասի:

(Աոակք  ԺԷ, 13)   

որ                                 — ով, ով որ

հատուցանէ              — հատուցում է, տալիս է

փոխանակ բարւոյ    — բարու փոխարեն

ի տանէ նորա            — նրա տանից

մի պակասեսցէ         — չպակասի, չի պակասի, չպիտի պակասի. չի պակասելու

Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից ամենահարմարը: 

 Ջուրը շատ պաղ (սառն, ցուրտ, պաղ) էր, ճիշտ օրվա նման: 

Վրդովված (սիրտը շուռ եկած, տակն ու վրա եղած, ալեկոծված, հուզված, վրդովված) ծովը ծեծում էր ափերը: 

Ինչո՞ւ ես այդպես անշարժ (աներեր, հաստատուն, անսասան, անշարժ, անդրդվելի, անխախտ) նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման: 

Մարդն այնպես արագ (շուտափույթ, արագ, շուտ, հապճեպ) էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր: 

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո խիզախեց (համարձակվեց, սիրտ առավ, խիզախեց, հանդգնեց) ու մոտ եկավ: 

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար կառուցեց (շինեց, կառուցեց, կերտեց), որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով: