Երրորդ ուսումնական շրջանի ամփոփում

Հիմա ես կներկայացնեմ փետրվարից մայիս ամիսների ընթացքում իրականացրած մայրենիի նախագծերը:

Ստեղծագործական աշխատանքներ

Առավոտ

Փաթիլը

Երկիր, որտեղ ամեն ինչ փայտից է

Կորած Գարունը

Իմ Հակառակ մոլորակը

Արակներ

Մոծակն ու Մրջյունը

Բանաստեղծություններ

ԵՐԿՈՒ ՍԵՎ ԱՄՊ

Պատրանք

Իմ երգը

Ես իմ անուշ Հայաստանի

Հեքիաթներ

Չախչախ թագավորը

Քեֆ անողին քեֆ չի պակսիլ

Կռնատ աղջիկը

Սուտասանը

Կարդում ենք Ռոդարի

Երկիր, որտեղ ոչ մի սուր բան չկա

Թե ինչպես կապիկները ճամփորդեցին

Կարդում ենք Էքզյուպերի 

Թեստ 4

«Փոքրիկ իշխանը» առաջադրանքներ

Փոքրիկ իշխանը

Փոքրիկ իշխան 2 մաս

Զատկածեսը ընտանիքում

Զատկի ընտանեկան հանելուկներ

Մասնակցություն մայրենիի ֆլեշմոբերին — Ես մասնակցել եմ բոլոր շլեշմոբներին։

Հաշվետվություն 3 ուս. շրջան

Այս ուս. շրջաններում ես սովորել եմ շատ թեմաներ օրինակ՝ Թվի բնութագրում, Թվերի կցագրումը, Մնացորդով բաժանում 10-ի, 100-ի և 1000-ի վրա, Մաս և ամբողջ, Մոգական թվեր, Խնդիրներ հեռավորությունը հաշվելու վերաբերյալ, Կոտորակ։ Դրանցից բոլորը ունեն իրենց առաջադրանքները։ Կարող եք տեսնել իմ մաթեմատիկայի բաժնում:

https://mariasahakyan.home.blog/category/%d5%b4%d5%a1%d5%a9%d5%a5%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1/

Թեսթ 18 Մանչուկն ու Կառլսոնը (1-ին մաս)

Թեսթ 18

Ա. Լինդգենի

Մանչուկն ու Կառլսոնը

հատված
(1-ին մաս)

Ստոկհոլմ քաղաքը սովորական քաղաք է: Այդ քաղաքի շատ սովորական մի շենքում ապրում է սովորական մի ընտանիք;

Այդ ընտանիքում բոլորը սովորական են՝ հայրիկն էլ է սովորական, մայրիկն էլ: Բոսան, Բետան և Մանչուկն էլ սովորական երեխաներ են:

Ամբոբջ շենքում ընդամենը մի անսովոր արարած կա՝ Կառլսոնը, որը ապրում էր տանիքի վրա:

Գուցե ուրիշ քաղաքներում տանիքի վրա ապրելը սովորական բան է, բայց այստեղ ոչ ոք տանիքի վրա չի ապրում:

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թռչել, հենց իր փորի վրայի կոճակը սեղմի, մեջքին գտնվող փոքրիկ շարժիչը կաշխատի, մի քիչ հետո կպտտվի պտուտակը, և Կառլսոնը կթռչի:

Նա շատ լավ է զգում տանիքի վրա, ամեն երեկո նստում է ու նայում աստղերին. տանիքից աստղերն ավելի լավ են երևում:

Մարդիկ նույնիսկ չգիտեն, որ տանիքի վրա տնակ կա, չեն էլ կարող տեսնել, որովհետև այն թաքնված է ծխնելույզի ետևում: Ընդհանրապես, մեծերը ուշադրություն կդարձնե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: Բայց այդ օրը, երբ նա ու Կառլսոնը ծանոթացան, այնքան էլ հաջող օր չէր, և Մանչուկ լինելը բոլորովին էլ հրաշալի չէր: Բոլորը նեղացրել էին նրան, իսկ հայրիկը բարկացել էր դպրոցից ուշ գալու համար:

-Թափառում ես փողոցներում,- ասել էր նա:

Բայց ախր, հայրիկը չգիտեր, որ ճանապարհին մի փոքրիկ, սիրունիկ շնիկ էր հանդիպել, հոտոտել էր իրեն, շարժել պոչիկը, կարծես ուզում էր ի՛ր շունը դառնալ: Մանչուկը նրան կբերեր, բայց ո՞վ կթողներ տանը շուն պահել: Բացի դրանից,այդ ժամանակ մի մորաքույր էր հայտնվել  և կանչել շանը.

-Ռիկի՛, Ռիկի՛:

Փոքրիկը հասկացել էր, որ շունը երբեք իրենը չի լինի:

-Ուրեմն ամբողջ կյանքում առանց շան եմ ապրելու,- տխուր ասաց Մաչուկը:- Ա~յ, մայրիկ, դու հայրիկ ունես, Բեսան և Բետան միշտ միասին են, իսկ ես… ես մենակ եմ, ոչ ոք չունեմ:

-Սիրելի Մանչուկ, չէ՞ որ բոլորս քոնն ենք, – ասաց մայրիկը:

-Չգիտեմ..,- հոգոց հանեց Մանչուկը, ու նրան հանկարծ թվաց, թե ինքը մեն-մենակ է աշխարհում ու ոչինչ չունի:

Ասենք՝ մի սենյակ ունի և գնաց այնտեղ:

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
    Ամբողջ, թռչոլ, կդարձնեն, երբեք

2. Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները:
ա/ սովորական – անսովոր

բ/ փոքրիկ – մեծ

գ/  սիրունիկ – տգեղ
դ/ տխուր – ուրախ

3. Տխուր նշանակում է «տրտում,թախծոտ, անուրախ»: Ի՞նչ իմաստով է գործածվել բառը տխուր գրիչ  արտահայտության մեջ:

Փոխաբերական իմաստով է գործածված տխուր գրիչ արտահայտությունը:

4. Ձեռք մեկնել դարձվածքը նշանակում է.

ա/ձեռքը բռնել
 բ/օգնել, օժանդակել

գ/վնասել

դ/կաշկանդել

5. Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն տարբերակներով

ա/ավարիա – վթար
բ/աֆիցեր – ոստիկան
գ/դիրեկտոր – տնօրեն
դ/զիբիլ – աղբ

6. Տեքսից դո՛ւրս գրիր չորս գոյական, որոնք դրված են հոգնակի թվով:

երեխաներ, աստղեր,

7. Տեքստից դուրս գրիր չորս դիմավոր բայ՝ դիմացը նշելով դեմքը:
——————————————

—————————————            

—————————————            

—————————————            

8. Լրացրու ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից:

ա/ Ավելի լավ է դառը, ճշմարտությունը քան քաղցր սուտը:

բ/Դու ուրիշին օգնիր, Աստված էլ քեզ կօգնի:

գ/Ամեն գործի վերջն է գովելի, բարձր ձայն կհանի:

դ/դատարկ տակառը:

գովելի, Աստված, ճշմարտությունը, տակառը

9. Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Արևի պես է,
Կլոր երես է,
Սերմը՝ ճնճղուկի
կտուցի պես է:
                                  Արևածաղիկը

10. Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ ընդարձակ նախադասություն:
Նա շատ լավ է :

11. Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ հարցական նախադասություն:
Ընդհանրապես, մեծերը ուշադրություն կդարձնե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:

12. Նկարագրի՛ր Կառլսոնին:
Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ նա կարողանում է թռչել:

13. Կուզեի՞ր  լինել Մանչուկի փոխարեն: Ինչո՞ւ:
Այո: Մանչուկը ինձ նման շունիկ էր ուզում, նա ունի եղբայր և քույրիկ, և մի լավ ընկեր Կառլոսոնը:

14. Ի՞նչ երազանք ուներ Մանչուկը:
Նա երազում էր ունենալ մի շունիկ:

15. Ինչպե՞ս կուզեիր, որ ավարտվեր այս պատմությունը:
Կուզեի, որ Մանչուկը այդ շնիկին վերձներ, և այդ մորաքույրը չգար:

Առավոտ

Մի անգամ ես արթնացա, և հիշեցի, որ երազում տեսել էի իմ սիրելի երգչոհուն, ես վազեցի պատմեմ այդ երազի մասին մայրիկիս, բայց նա ասաց, որ դա ոչինչ չի նշանակում: Ես իհարկե տխրեցի, բայց հավատում էի , որ դա կարող է իրականանալ: Մի քիչ հետո, ես և մայրիկս դուրս եկանք զբոսնելու, և տեսանք, որ իմ սիրելի երգչուհին Միան կազմակերպել է երկրպագուների հետ հանդիպում, այդ պահին ես յոթերերրդ երկնքում էի ուրախություից: Այդ օրը իրականացավ իմ երազաննքներից մեկը:

«Երևան քաղաքի թանգարանները» մաս 2

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան

Ս.Փարաջանովը համաշխարհային փառքի արժանացած մի քանի` «Մոռացված նախնիների ստվերները» /1964/, «Սայաթ-Նովա» կամ «Նռան գույնը» /1969/, «Լեգենդ Սուրամի ամրոցի մասին» /1985/, «Աշուղ Ղարիբ»/1988/ գլուխգործոց ֆիլմերի հեղինակն է: Ժամանակակիցների կողմից բարձր գնահատված նրա պոետիկական կինոլեզուն յուրահատուկ ներդրում է կինոարվեստում:

Ս.Փարաջանովի էսթետիկայի համակարգում առանձնակի տեղ է գրավում արևելյան, այդ թվում նաև հայկական և եվրոպական արվեստների ավանդույթներով սնվող պլաստիկ արվեստը: 

Թանգարանը հիմնադրվել է 1988թ-ին Հայաստանի ժող. արվեստի պետական թանգարանում կազմակերպված Ս.Փարաջանովի գործերի Հայրենիքում առաջին ցուցահանդեսից հետո: Հավաքածուի մի մասը ցուցահանդեսից հետո 40 հազար ռուբլիով գնվել է, իսկ մյուս մասը Փարաջանովն է նվիրել իր թանգարանին:

Նույն թվականին «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամասում Սարգիս Փարաջանյանցին հատկացվեց երկու կից կառույց` բնակության և թանգարանի համար: 1988թ-ի երկրաշարժի պատճառով Հայաստանում շինարարական աշխատանքները միառժամանակ դադարեցվեցին: Այդ էր պատճառը, որ թանգարանը բացվեց միայն 1991 թվականին:

Թանգարանի հիմնական հավաքածուն բաղկացած է մոտ 600 Փարաջանովի աշխատանքներից. գծանկարներ, ֆիլմերի համար արված էսքիզներ, տիկնիկներ, գլխարկներ, որոնցից շատերը ցուցադրվել են Երևանում Ժողովրդական արվեստ թանգարանում 1988 և 1989 թթ., ինչպես նաև կենդանության օրոք նրա կամքով Երևան տեղափոխված թիֆլիսյան տան կահ-կարասին և անձնական իրերը: 

Գոյության տարիների ընթացքում թանգարանի ֆոնդը համալրվել է և այսօր առարկաների թիվը հասնում է 1500 միավորի: Ֆոնդերում պահպանվում են ռեժիսորի նամակագրությունը` նամակներ ուղղված Լիլի Բրիկին, Ա. Տարկովսկուն, Յու. Նիկուլինին, Վ. Քաթանյանին և մշակույթի այլ գործիչների: Թանգարանի ցուցադրությունում ընդգրկված է շուրջ 700 ստեղծագործություն: Հուշային երկու սենյակներում վերականգնվել են Փարաջանովի թիֆլիսյան տան և կիևյան բնակարանի ներքին հարդարանքի որոշ հատվածներ:

 Հեղինակի ինքնատիպ ռեակցիան կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ, նրա պլաստիկ աշխարհընկալումը արտահայտված են նրա ստեղծագործությունների` ասամբլաժների, հարթ և տարածական կոլաժների, գծանկարների, կինոֆիլմերի էսքիզների միջոցով:

Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծագործությունը իր համանմանը չունի համաշխարհային արվեստում: Այն աչքի է ընկնում իր բարձր վարպետությամբ, վառ երևակայությամբ և սրամտությանբ: Նրա աշխատանքներին առանձնակի հմայք և փայլ է հաղորդում օգտագործված առարկաների և նյութի զանազանությունը: 

Դրանց մեծ մասը ստեղծված է ազատազրկման մեջ:

Փարաջանովը սովետական իշխանությունների կամոք 15 տարի զրկվեց կինոարվեստից, որոնցից 1973-1977 և 1982 թ-ները անցկացրեց խիստ ռեժիմի ճամբարներում և բանտերում:

Գոյության 27 տարիների ընթացքում թանգարանը կազմակերպել է 64 ցուցահանդես 30-ից ավել երկրներում, այդ թվում` Կաննում, Սալոնիկում, Մոսկվայում, Կիևում, Հռոմում, Լոնդոնում, Լոս Անջելեսում, Թեհրանում, Պեկինում, Փարիզում, Բրազիլիայում, Կանադայում, Վիլնյուսում, և այլուր:

Մայր Հայաստան ռազմական թանգարան

ՀՀ ՊՆ «Մայր Հայաստան» ռազմական թանգարանՀայաստանի պաշտպանական գերատեսչության կազմում գործող ռազմապատմական թանգարան։

Կոմիտաս թանգարան-ինստիտու

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը պաշտոնապես իր դռները բացեց 2015 թ. հունվարի 29-ին՝ նպատակ ունենալով համակողմանիորեն ներկայացնելու Կոմիտասի կյանքն ու գործունեության տարբեր ոլորտները, հանրահռչակելու նրա բազմակողմանի երաժշտական ժառանգությունը: Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը կառուցելու որոշումը կայացվել է 2013 թ. մայիսի 30-ին, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նիստում՝ ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի առաջարկի հիման վրա:
Մեծ կարևորություն ունեցող կառույցը հագեցած է ժամանակակից տեխնոլոգիաներով, ունի համերգասրահ, մշտական և ժամանակավոր ցուցադրություններ: Այստեղ գործում են գիտահետազոտական կենտրոն, համերգային դահլիճ, երաժշտական ստուդիա, գրադարան:

Թեսթ 9

Աշխատանք դասարանում և տանը

Թեսթ 9 

  Դավթի կյանքը գրեթե հրաշալի էր. նա իրենց բակում շատ ընկերներ ուներ, որոնց հետ ամեն օր,  դասերից հետո, գնում էր գնդակ խաղալու: Միայն թե Դավիթը մի մեծ խնդիր ուներ. դա նրա փոքր քույրն էր` Լիլին: Լիլին ոչ մի կերպ չէր կարողանում հասկանալ, որ Դավթին ու նրա ընկերներին բոլորովին դուր չի գալիս, որ ինքը միշտ նրանց հետ (լինել): Հենց տղաները դուրս էին գալիս բակ, Լիլին իր փոքրիկ ոտիկներով վազում էր նրանց մոտ և ուրախ-ուրախ ցատկոտելով` ասում. 

  – Ես եկա˜… 

  Բոլորը հոգոց էին հանում: Իրականում աղջիկը առանձնապես նեղություն չէր տալիս նրանց. շատախոս չէր, չէր նվնվում, չէր խառնվում նրանց խաղերին: Ճիշտն ասած, շատ բան չէր էլ կարող անել: Այնքան փոքրիկ էր, որ ո´չ կարող էր գնդակ խաղալ, ո´չ ծառերը մագլցել. միայն իր սև աչիկներով լուրջ նայում էր տղաներին, և ուր նրանք գնում էին, ինքն էլ նրանց հետևից գնում էր: 

  Դավիթը փորձում էր մորը համոզել որ Լիլիին թույլ չտա իրենց հետևից գալ: 

  – Ինչո՞ւ պիտի իմ քույրը միշտ մեզ հետ լինի,- հարցնում էր նա,- ինչո՞ւ Արմենի քույրը չի գալիս, Հակոբի քույրը չի գալիս: 

  Մայրը ծիծաղում էր. 

  – Արմենի քույրը ընդամենը վեց ամսական է, Հակոբը ընդհանրապես քույր չունի… Քո բախտն այդ հարցում չի բերել: 

  Մի օր Դավիթը ուզում էր տղաների հետ գնդակ խաղալ: Սկզբում նրանք մի ծանր գնդակ ունեին: Բայց մի անգամ այդ գնդակը Սարգիս քեռու պատուհանը կոտրեց: Ի˜նչ պատմության մեջ ընկան: Գնդակն էլ այլևս հետ (չստանալ): Հիմա արդեն թեթև գնդակով էին խաղում: Այդ օրը տղաները դեռ նոր էին դուրս եկել, երբ Լիլին սովորականի պես վազեց նրանց մոտ ու ասաց. 

  – Ես եկա˜… 

  Տղաները, ինչպես միշտ, ձևացրին, թե նրան չեն նկատում: Նրանք սկսեցին խաղալ: Տղաներից մեկը այնպես ուժգին հարվածեց գնդակին, որ այն այս անգամ էլ (ընկնել) Սարգիս քեռու բակը: Նրանք վազելով մոտեցան ցանկապատին և տեսան գնդակը խոտերի մեջ` այնքան հեռու, որ ձեռք չէր հասնի: Հակոբը փորձեց անցնել ցանկապատի ճաղերի արանքով, բայց չկարողացավ: 

  – Ես չեմ կարող անցնել,- հուսահատ ասաց նա,- ցանկապատը շատ խիտ է: Եվ մեզանից ոչ մեկը չի կարող: 

  Իրավիճակն անելանելի էր բոլորից շատ Դավիթն էր տխրել: 

  – Այս ամենը Լիլիի պատճառով եղավ,- ասաց նա,- Տիգրանը այդքան ուժեղ խփեց գնդակին, որովհետև Լիլիի վրա էր բարկացել

  – Մի նայե´ք Լիլիին, տեսեք, թե նա ինչ փոքրիկ է,- ասաց Արմենը, – Լիլի´, այստե´ղ արի: 

  Լիլին վազելով եկավ. 

  – Ես եկա˜… 

  Հեշտությամբ մտնելով ճաղերի արանքից` Լիլին դուրս բերեց գնդակը ու հանձնեց հիացած տղաներին: Դավիթը հպարտությամբ նայում էր նրան, հետո ասաց. 

  – Ես քեզ գնդակ խաղալ (սովորեցնել): 

     1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝                   

         լրացնելով բաց թողած տառերը:

խնդիր, փորձում, ընդամենը, բախտը

2.Ի՞նչ է նշանակում մագլցել  բառը:  

  ա/արագ վազել 

  բ/ծառեր տնկել 

  գ/ճյուղերը կոտրել 

  դ/բռնելով բարձրանալ 

       3.Դուրս  գրիր  տեքստում  ընդգծված  բառերը ̀  դիմացը  գրելով  դրանց  հոմանիշները:

հրաշալի – աներևակայելի

ցատկոտելով – թռչկոտել

ուժգին – ուժեղ

բարկացել – զայրացնել

       4.Տրված  բառերից  որի՞  դիմաց  է սխալ  նշված  նրա  տեսակը. 

         ա/ պատմություն  –  ածանցավոր 

          բ/ շատախոս – բարդ 

          գ/ սովորական –  ածանցավոր 

          դ/ փոքրիկ – պարզ 

      5.Տրված բառերից  յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ի՞նչ խոսքի մաս է: Ո՞ր 

տարբերակում է սխալ նշված:  

ա/իրավիճակ – ածական 

       բ/պատուհան – գոյական 

       գ/որովհետև – շաղկապ 

        դ/վեց – թվական 

       6.Տեքստից  դուրս  գրիր եզակի  թվով  գործածված  չորս  գոյական: 

          խնդիր-խնդիրներ, գնդակ-գնդակներ, փոքրիկ-փոքրիկներ, կյանք-կյանքեր

7.Տեքստից  դու´րս գրիր փակագծերի  մեջ  դրված բայերը և  համապատասխանեցրու´  տեքստին. 

լինել — լինում
չստանալ — չստացան
ընկնել — ընկավ
սովորեցնել — կսովորեցնեմ

 8.Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական.  

          Բայց մի անգամ այդ գնդակը Սարգիս քեռու պատուհանը կոտրեց: 

ա/գնդակը 

բ/Սարգիս 

գ/քեռու 

դ/պատուհանը 

       9.Վերականգնի´ր «քանդված» առած-ասացվածքները: 

Գիտունի հետ քար քաշիր,               սուտը աշխարհը կքանդի 

Լեզուն չլիներ,                                      խրատն ինչ կանի չարին 

Անձրևն ինչ կանի քարին,                  ագռավները աչքերը կհանեին 

Մինչև ճիշտը գա,                                 անգետի հետ փլավ մի կեր 

Գիտունի հետ քար քաշիր, անգետի հետ փլավ մի կեր:

Լեզուն չլիներ, ագռավները աչքերը կհանեին:

Անձրևն ինչ կանի քարին, խրատն ինչ կանի չարին:

Մինչև ճիշտը գա, սուտը աշխարհը կքանդի:

10.Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ դի՛ր բաց թողած կետադրական նշանը: 

Դավիթը փորձում էր մորը համոզել, որ Լիլիին թույլ չտա իրենց հետևից գալ: 

 11.Տեքստում Լիլիին նկարագրող արտահայտությունները գտի՛ր: 

Փոքրիկ, սև աչուկներով

 12.Ո՞րն էր Դավթի հիմնական խնդիրը. 

ա/հարևանը գնդակը հետ չէր տալիս: 

բ/քույրն ամեն տեղ ուզում էր նրա հետ գնալ: 

գ/ընկերը կորցրել էր Դավթի միակ գնդակը: 

դ/մայրը բարկանում էր, երբ ինքը քրոջ հետ կոպիտ էր վարվում: 

        13. Ուշադի՛ր կարդա տեքստի երկխոսությունները և պատասխանի՛ր տրված հարցերին. 

            ա.Ի՞նչ է պատասխանում մայրը տղայի հարցին. 

  1. Նրա ընկերներից ոչ մեկը քույր չունի: 
  2. Ընկերների մայրերը աղջիկներին թույլ չեն տալիս բակ դուրս գալ: 
  3. Նրանցից մեկը քույր չունի, իսկ մյուսինը դեռ շատ փոքր է: 
  4. Լիլին իրենց բոլորովին չի խանգարում, չի նվնվում: 

            բ.  Ըստ Դավթի՝ ինչո՞վ էր մեղավոր Լիլին, որ գնդակը հարևանի բակն էր ընկել:  

                 Տեքստից   ճիշտ պատասխանը դու՛րս գրիր: 

 — Այս ամենը Լիլիի պատճառով եղավ,- ասաց նա,- Տիգրանը այդքան ուժեղ խփեց գնդակին, որովհետև Լիլիի վրա էր բարկացել: 

             14.Ինչո՞վ օգնեց փոքրիկ աղջիկը տղաներին:  

Լիլին տղաներին օգնեց ցանկապատի ետևից գնդակը հանել։

            15. Ինչի՞ց ես  իմանում, որ եղբոր վերաբերմունքը Լիլիի  նկատմամբ փոխվեց: 

Հեշտությամբ մտնելով ճաղերի արանքից` Լիլին դուրս բերեց գնդակը ու հանձնեց հիացած տղաներին: Դավիթը հպարտությամբ նայում էր նրան, հետո ասաց. 

  — Ես քեզ գնդակ խաղալ կսովորեցնեմ։

Իրական և կեղծ մետաղադրամներ

Պատմությունը

Հնում  մետաղները   ամենայն ուշադրությամբ կշռվում էին լծակավոր կշեռքի վրա։

Հնում ոսկին, արծաթը կամ մթերքը հաճախ կշռում էին լծակավոր կշեռքով։Լծակավոր կշեռքը կազմված է ան շարժ ձողի վրա ամրացված 2 շարժական լծակներից։ Այս կշեռքի հիմնական բաղադրիչը ձողն է։ Ձողի երկու թևերը խաղում են լծակի բազուկի դեր, սրանց ծայրերից կախվում են կշռաթասեր, որոնցից մեկում դրվում է կշռվող իրը կամ նյութը, մյուսում՝ կշռաքարը: Կշռման պրոցեսը համարվում է կայացած է, եթե այդ երկու հակադիր մոմենտները միմյանց հավասարակշռում են: Կշեռքի լծակի թևերը կարող են լինել տարբեր երկարության, եթե կշռաքարը պարունակող թևը երկար է, դա թույլ է տալիս փոքր կշռաքարերով չափել ծանր բեռներ:

լծակավոր կշեռք

Հնում   լծակավոր կշեռքի միջոցով  մետաղադրամների   ավելի  ծանր լինելը պարզում էին   հետևյալ կերպ՝ լծակավոր  կշեռքն  ուներ  2 կշռաթաս։ Կշեռքի յուրաքանչյուր կշռաթասերի մեջ  դնում էին մետաղադրամ։    Կշեռքի այն կշռաթասը, որը ավելի  ներքև էր իջնում, դրա մեջ էլ գտնվում էր  ավելի ծանր մետաղադրամը։

1da6e8e959d99fa153ccf2a045c2ac8c--paralegal-swing

Պարզվում է, որ մետաղադրամների թեթև կամ կեղծ լինելը մենք կարող ենք պարզել լծակավոր կշեռքի միջոցով։ Երկու միատեսակ մետաղադրամներից ավելի թեթևը  կեղծ է։

Օրինակ 1՝   2 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։   Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Ինչպե՞ս  կարելի է դա պարզել։

Լուծում՝

Քանի որ լծակավոր  կշեռքն  ունի 2 կշռաթաս,  ապա  կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ կդնենք 2։2=1 մետաղադրամ։ Քանի որ երկու միատեսակ մետաղադրամներից ավելի թեթևը  կեղծ է, ապա կշեռքի այն կշռաթասը, որը ավելի վեր կբարձրանա, դրա մեջ  էլ կգտնվի կեղծ մետաղադրամը։

1da6e8e959d99fa153ccf2a045c2ac8c--paralegal-swing

Օրինակ՝ 2      3  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

1da6e8e959d99fa153ccf2a045c2ac8c--paralegal-swing

Լուծում՝

Քանի որ լծակավոր  կշեռքն  ունի 2 կշռաթաս,  ապա  2 կշռաթասերից  յուրաքանչյուրի մեջ կդնենք 3։3=1  մետաղադրամ, իսկ մյուսը կպահենք ձեռքում(կամ կդնենք մի կողմ)։ Քանի որ երկու միատեսակ մետաղադրամներից ավելի թեթևը  կեղծ է, ապա կշեռքի այն կշռաթասը, որը ավելի վեր կբարձրանա, դրա մեջ  էլ կգտնվի կեղծ մետաղադրամը։ (Քանի որ լծակի այն կշռաթասը, որի մեջ  ավելի ծանր մետաղ է դրված ավելի ներքև է իջնում)։ Սակայն, եթե կշեռքը գտնվի հավասարակշռության մեջ, ապա կշեքի վրա դրված մետաղադրամները իրական են, ուրեմն  այն մետաղադրամը, որը չենք դրել կշռաթասերից  և ոչ մեկի մեջ, դա էլ կլինի կեղծը։

Լուծեք կեղծ և իրական մետաղադամների վերաբերյալ խնդիրները

1 4  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

2 8  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի 3 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

3․ 5 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի ամենաշատը 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

4 10 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի ամենաշատը 3 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

5 6  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

6․ 7  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի ամենաշատը 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

7․9  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

8 12  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

9 27 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս   կարելի է   լծակավոր   կշեռքի  3 կշռումով    գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է մնացածներից։

10 81  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարելի է  լծակավոր   կշեռքի  4 կշռումներից   հետո    գտնել  կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է մնացածներից։

Առաջադրանքներ դասարանում և տանը

  1. Բառերից անջատի´ր նախածանցները:

Վերհանել, դժբախտ, անհնար, չկամ, չգալ, դժգոհ, անհեռատես, արտաբյուջե, ներմուծել:

  1. Պարզ բառերին արմատներ ավելացրո´ւ և ստացի´ր բարդ բառեր:

Շուն-շնաձուկ, գինի-գինետուն, բույս-բուսակեր, հույս-լիահույս, լույս-լուսամուտ, տարի-տարեվերջ, օր-օրեցօր:

3. Գրի´ր բառերի առաջին արմատները չհնչյունափոխված ձևով և որոշի´ր, թե բառերում ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝ լուսամուտ- լուս-լույս

Լուսամուտ-լուս-լույս, այգեպան-այգե-այգի, սիրահար-սիր-սեր, առվակ-առ-առու, գոտեպնդել-գոտ-գոտի, մթնել-մթ-մութ, հուսահատություն-հուս-հույս, ընկուզենի-ընկուզ-ընկույզ,  գրող-գր-գիր, Էջմիածին-էջ-էջք:

  1. Առանձնացրո´ւ գոյականները:

Աշխատելով, աշխատանք, հիշողություն, մազերից, հոգիներին, գեղեցիկ, դանդաղ, գեղեցկություն, մեղմորեն, խոսելով, գրիչով, խոսքով, վազելով, վազքով, սեղանում, անտառում, խոսում, գոռում, մեծանում, խոսքում, վերադառնալով, տնտեսուհի, հաճելի:

Գոյական- աշխատանք, հիշողություն, մազերից, հոգիներին, գրիչով, խոսքով, վազելով, վազքով, սեղանում, անտառում, խոսքում, տնտեսուհի, գեղեցկություն:

5. Բառերը բաժանի´ր արմատների, ածանցների: Չմոռանա´ս հոդակապը:3

        Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր

       Դասացուցակ-դաս+ա+ցուցակ, չտես-չ+տես, մարդակեր-մարդ+ա+կեր, յուղոտ-յուղ+ոտ, հացաման-հաց+աման, ամանեղեն-աման+եղեն, լուսավոր-լույս+ավոր, լուսամուտ-լույս+ա+մուտ, անտեսանելի-ան+տեսանելի, խոշորացույց-խոշոր+ա+ցույց, ցուցամատ-ցույց+ա+մատ, դռնակ-դուռն+ակ, լավություն-լավ+ություն, անհոգնել-ան+հոգնել, դժգոհ-դժ+գոհ, քարոտ-քար+ոտ, պարսկուհի-պարսիկ+ուհի, հայուհի-հայ+ուհի, Վրաստան-վրաց+ստան:

  1. Ա խմբի բառերին միացրո´ւ Բ խմբի ածանցները և ստացի´ր նոր բառեր:

        Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն

        Բ. Եղեն, ան(նախածանց), դժ(նախածանց), ային, ստան, ուհի

Հացեղեն, հայուհի, հնդկաստան, դժգոհ, անհոտ, գարնանային

  1. Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: (հարդ, հարթ)

Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: (հարդ, հարթ)
Տարբեր աղտեր քայքայել էին մարմինը: (աղտ, ախտ)
Փոշիով ու ախտ էր ծածկված փողոցը: (աղտ, ախտ)
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: (ուղտ, ուխտ)
Քո արած ուխտ թանկ է բոլորիս համար: (ուղտ, ուխտ)

  1. Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի՛ր:

Թախտ, զմրուխտ, նախշուն,  ճամփորդ, ճեղք, կողպեք, գաղտնիք, ճամփորդել,սանդուղք,  վախկոտ, տախտակ, եղբայր, նուրբ, երփներանգ, համբուրել:

Ես ունեմ մի եղբայր, նա շատ է սիրում ճամփորդել: Մի անգամ նա գնացել էր Ֆրանսիա և նկատեց մի զմրուխտե ամրոց, և մտավ ներս: Այնտեղ ապրում էր զմրուխտե թագուհին: Այնտեղ ամեն ինչ շատ հետաքրքիր էր, և պատի մեջ նա նկատեց մի ճեղք, նա հարցրեց թե ինչու է պատի մեջ այդքան մեծ ճեղք, նրան պատասխանեցին.

-Այնտեղ ապրում է մի աղջիկ, նա թագուհու աղջիկն էր, բայց նա մահացել է ավտոկատոստրովայում, և հիմա նա այնտեղ է ապրում, ավելի շուտ նրա հոգին,-ասաց թագուհու օգնականը:

Իմ եղբայրը շատ վախեցավ, բայց դա ցույց չտվեց: Հետո թագուհու օգնականը ասաց.

-Միս Մարիա եկեք ճաշելու:

Այդ ճեխքը մի փոքր բացվեց և Միս Մարիան և օգնականը գնացին ամրոցի ճաշարան: Նա նստեց աթոռին օգնականը նուրբ կտրեց նրա ուտելիքը և տվեց Միս Մարիային:Այդ ժամանակ զմրուխտե թագուհին ասաց.

-Մարիա, աղջիկս արի քեզ համբուրեմ:

Այդ ժամանակ եղբայրս շատ վախեցավ և դուրս եկավ այդ զմրուխտե ամրոցից, և երբեք չի վերադառնալու:

Задание

Вставьте пропущенные буквы:

В одном городе жил сапожник. Жена умерла, а детей у него не было, и он чувствовал себя очень одиноким. Однажды вечером он вырезал из дерева фигурку мальчика. Но ему хотелось спать и он не закончил работу, не успел вырезать нос. Утром он ушёл на работу, а когда вернулся, ему показалось, что в доме кто-то есть. Вдруг из кухни вышел маленький мальчишка с длинным-предлинным носом. Сапожник понял, что его деревянная фигурка ожила. Он обрадовался – теперь у него был сын! Так осуществилась его мечта.

2. Исправьте ошибки в тексте (всего 24 ошибки):

Красная Шапочка жила с матерю, а бабушка жила в другой деревне. Один раз мама попросила девочку пойти к бабушке и отнести ей масло и хлеб. Девочка решила идти через лес, но в лесу ей повстречался волк. «Куда идешь?» – спросил волк, и когда он узнал адрес бабушки, он прибежал туда раньше, чем Красная Шапочка. Мы все знаем, что было дальше.

3. Допишите окончания:

Голубоглазая девочка Оля живёт в симпатичном маленьком городке в одноэтажном домике под красной крышей. Каменный дом окружён небольшим садом, в котором стоит деревянная беседка со столом и скамейкой , – здесь Оля любит сидеть в одиночестве и читать книги. У неё длинные летние каникулы, так что за лето Оля прочитает целую кучу книг про необыкновенные истории. Жизнь в маленьком городке не так уж проста, как может показаться с первого взгляда. В доме напротив есть какая-то тайна. Оля давно наблюдает за этим домом, в саду которого созревают и падают на землю яблоки, но никто их не собирает. Оля постоянно ломает голову над тайной соседнего дома, но никак не может разгадать её. Ведь если дом необитаем, то это одно дело, но, когда ночью там светятся окна, а за ними мелькают тени, то это странно. Однажды тёплой летней ночью девочка открыла окно своей спальни, спрыгнула в сад и вышла на тёмную улицу. Она подошла к дому напротив. Окна дома светились огнями, а за занавесками мелькала чья-то тень.

4. Выберите и оставьте правильный вариант:

Кошки Однажды по (дорожка, дорожке, дорожку) Я шёл к себе домой. Смотрю и вижу: кошки Сидят ко мне (спина, спину, спиной). Я крикнул: – Эй, вы, кошки! Пойдёмте-ка со (мне, мной, меня). Пойдёмте по (дорожка, дорожке, дорожку), Пойдёмте-ка домой. Скорей пойдёмте, кошки, А я вам на (обед, обеду, обеда) Из (лук, лука, луком) и (картошки, картошку, картошкой) Устрою винегрет. – Ах, нет! – сказали кошки. – Останемся мы тут! Уселись на (дорожка, дорожке, дорожку) И дальше не идут.